De verordeningen van 2020

De Europese Commissie nam de twee teksten op dezelfde dag aan, op grond van de toenmalige richtlijn energieprestatie gebouwen. Die richtlijn gaf de Commissie de opdracht een gemeenschappelijk Europees schema uit te werken. Dat schema is de Smart Readiness Indicator.

De taakverdeling is helder. De gedelegeerde verordening bevat het wat: welke installaties worden beoordeeld, op welke effecten, met welke weging en met welke uitkomst. De uitvoeringsverordening bevat het hoe: hoe een lidstaat een testfase opzet, welke gegevens een beoordeling oplevert en hoe het resultaat wordt vastgelegd.

Anders dan een richtlijn gelden verordeningen rechtstreeks. Toch merkt een gebouweigenaar daar weinig van, omdat het schema optioneel is. Zolang een lidstaat de indicator niet invoert, is er geen nationale plicht om er iets mee te doen.

De gedelegeerde verordening telt bijlagen I tot en met IX. Bijlage I bevat de definitie: de drie kernfunctionaliteiten, de negen technische domeinen en de zeven impactcriteria. Dat is het raamwerk waarop de hele methodiek rust.

Verderop volgen de catalogi met smart-ready diensten en hun functionaliteitsniveaus. Daarna komen de methodiek om impactscores op te tellen en de wegingsfactoren per gebouwtype en klimaatzone. Die weging verklaart waarom verwarming in Noord-Europa zwaarder telt dan in Zuid-Europa.

Bijlage VIII bevat de zeven klassen: 0 tot 20, 20 tot 35, 35 tot 50, 50 tot 65, 65 tot 80, 80 tot 90 en 90 tot 100 procent. De letters A tot en met G die u soms ziet, staan niet in de verordening. Zij zijn een hulpmiddel van tools en van dit platform. Zie de klassen.

De uitvoeringsverordening beschrijft hoe een lidstaat het schema in de praktijk brengt. Zij regelt de opzet van een nationale testfase, de gegevens die daarbij worden verzameld en de terugkoppeling aan de Commissie. Zestien lidstaten hebben zo'n testfase uitgevoerd.

Daarnaast bevat zij de regels rond het resultaat. Het SRI-certificaat volgt een vast model, zodat scores tussen landen vergelijkbaar blijven. Verplicht zijn de klasse en de deelscores per kernfunctionaliteit en per impactcriterium; de totaalscore in procenten is optioneel.

Verder gaat het om praktische zaken: voorlichting aan gebouweigenaren, de omgang met gegevens uit gebouwbeheersystemen en de aansluiting op bestaande stelsels zoals het energielabel. De kwalificatie-eisen voor beoordelaars blijven een nationale bevoegdheid.

De verordeningen bepalen niet dat een gebouw beoordeeld moet worden. Zij bieden een schema aan dat lidstaten kunnen gebruiken. Die keuze ligt sinds 2024 bij artikel 15 van de herziene richtlijn.

Ook de geldigheidsduur van een certificaat, de frequentie van herbeoordeling en de eisen aan beoordelaars staan er niet in. Dat verklaart de verschillen tussen landen. Italië heeft een nationale tool, Finland kondigde invoering aan voor 2027 en Nederland heeft nog geen regime. Zie regels per land.

Ten slotte kan het pakket veranderen. Bij de gedelegeerde handeling die uiterlijk 30 juni 2027 moet komen, kan de Commissie de methodiek actualiseren. Vermeld daarom altijd welke versie van het rekenblad is gebruikt.