Kantoor · Ventilatie
Ventilatie in kantoor: wat de SRI meet
Bij ventilatie draait het om vraaggestuurd ventileren: meer lucht als er meer mensen zijn of de CO2 oploopt, minder als een ruimte leeg is. Ook warmteterugwinning, vrije koeling met buitenlucht en de rapportage over luchtkwaliteit tellen mee.
In het kort
- 1Deze pagina laat zien hoe de Smart Readiness Indicator kijkt naar ventilatie in kantoorgebouwen.
- 2Het domein ventilatie weegt voor kantoren maximaal mee, met een wegingsfactor van 3 op 3.
- 3Zes smart-ready diensten bepalen samen de score, van luchtdebiet per ruimte tot rapportage over luchtkwaliteit.
Weging van dit domein voor dit gebouwtype
Welke diensten meetellen
| Dienst | Laagste niveau | Hoogste niveau | Advies |
|---|---|---|---|
| Regeling van het toevoerluchtdebiet op ruimteniveau V-1a · A · 5 niveaus | Geen ventilatiesysteem of handmatige regeling | Lokale vraaggestuurde regeling op basis van luchtkwaliteitssensoren (CO2, VOS, ...) waarbij het lokale debiet van/naar de zone wordt geregeld met kleppen | hoogste niveau |
| Regeling van luchtdebiet of druk op het niveau van de luchtbehandelingskast V-1c · 5 niveaus | Geen automatische regeling: continue toevoer van luchtdebiet voor de maximale belasting van alle ruimten | Automatische debiet- of drukregeling met druk-reset: belastingsafhankelijke toevoer van luchtdebiet voor de vraag van alle aangesloten ruimten (voor variabel-volumesystemen met frequentieregelaar) | – |
| Regeling van de warmteterugwinning: voorkomen van oververhitting V-2c · 3 niveaus | Zonder oververhittingsregeling | Moduleren of omleiden van de warmteterugwinning op basis van meerdere ruimtetemperatuursensoren of predictieve regeling | – |
| Regeling van de toevoerluchttemperatuur op het niveau van de luchtbehandelingskast V-2d · 4 niveaus | Geen automatische regeling | Variabel instelpunt met belastingsafhankelijke compensatie. Een regelkring stuurt de toevoerluchttemperatuur. Het instelpunt wordt bepaald als functie van de belasting in de ruimte | – |
| Free cooling met mechanisch ventilatiesysteem V-3 · 4 niveaus | Geen automatische regeling | h,x-gestuurde regeling: de hoeveelheid buitenlucht en recirculatielucht wordt voortdurend gemoduleerd om de hoeveelheid mechanische koeling te minimaliseren. De berekening gebeurt op basis van temperatuur en vochtigheid (enthalpie) | – |
| Rapportage van informatie over de luchtkwaliteit (IAQ) V-6 · A · 4 niveaus | Geen | Realtime monitoring en historische gegevens over de luchtkwaliteit beschikbaar voor de gebruikers, met waarschuwing bij onderhoudsbehoeften of acties van de gebruiker (bijvoorbeeld raam openen) | hoogste niveau |
Rekenvoorbeeld
Staat alles in dit domein op niveau 0, dan draagt het domein niets bij. Op het hoogste niveau voor alle diensten stijgt de indicatieve totaalscore van dit gebouwtype met ongeveer 10 procentpunt (van 31 naar 41 procent, met alle andere domeinen op niveau 1).
Waarom telt ventilatie zo zwaar mee in kantoren?
Kantoren hebben een wisselende bezetting per dag en per uur. Een luchtbehandelingskast die altijd op volle capaciteit draait, verspilt energie zodra ruimtes leeg staan.
De Smart Readiness Indicator (SRI) meet in hoeverre een gebouw hierop kan inspelen. Voor kantoren krijgt het domein ventilatie de hoogst mogelijke wegingsfactor: 3 van 3.
Dat komt doordat verlichting en ventilatie, naast klimaatregeling, de grootste verbruikers zijn in een gemiddeld kantoorgebouw.
Welke smart-ready diensten vallen onder ventilatie?
De methodiek van de SRI kijkt naar zes diensten binnen dit domein. Elke dienst kent functionaliteitsniveaus van 0 (geen automatisering) tot 4 (volledig vraaggestuurd).
- V-1a: regeling van het toevoerluchtdebiet per ruimte, van handmatige bediening tot lokale sturing op luchtkwaliteit.
- V-1c: regeling van luchtdebiet of druk op het niveau van de luchtbehandelingskast.
- V-2c: regeling van warmteterugwinning om oververhitting te voorkomen.
- V-2d: regeling van de toevoerluchttemperatuur, met of zonder compensatie voor belasting.
- V-3: vrije koeling (free cooling) met het mechanische ventilatiesysteem, tot en met een op temperatuur en vochtigheid gestuurde regeling.
- V-6: rapportage van informatie over de luchtkwaliteit, tot en met waarschuwingen aan gebruikers.
Een gebouwbeheersysteem (GBS) is bij veel kantoren al aanwezig, maar niet altijd goed ingeregeld op deze functies.
Wat betekent dit voor de score van een kantoor?
Elke dienst wordt beoordeeld op zeven impactcriteria, waaronder energie-efficiëntie en comfort. Drie kernfunctionaliteiten wegen daarbij even zwaar.
Omdat het domein ventilatie voor kantoren de maximale wegingsfactor heeft, telt vooruitgang hier direct door in de totaalscore. Die score wordt uitgedrukt in een percentage en ingedeeld in een van de zeven klassen, van onder 20 procent tot 90 tot 100 procent.
Kantoren met een luchtbehandelingskast boven 290 kW vallen vaak onder de verplichting tot gebouwautomatisering uit artikel 13 van de EPBD (richtlijn energieprestatie gebouwen). De SRI zelf blijft daarbij vrijwillig, al wordt naar verwachting uiterlijk 30 juni 2027 een gedelegeerde handeling van kracht die de SRI verplicht stelt voor utiliteitsgebouwen boven die grens.
Wat betekent dit voor u
- Eigenaar
- Laat het gebouwbeheersysteem controleren op de functionaliteitsniveaus van de zes ventilatiediensten, vooral V-1a en V-1c, omdat wisselende bezetting hier veel energie kan besparen. Een hogere score op dit domein telt zwaar mee in de totale SRI-score, gezien de maximale wegingsfactor voor kantoren.
- Huurder
- Een kantoor met vraaggestuurde ventilatie voelt merkbaar frisser aan in drukke ruimtes en minder tochtig in lege ruimtes. Realtime informatie over luchtkwaliteit (dienst V-6) kan zichtbaar zijn via een scherm of app in het gebouw.
- Adviseur
- Controleer of de luchtbehandelingskast al vraaggestuurd regelt op basis van CO2 of vochtigheid, of nog werkt met een vast schema. Kijk ook naar de aanwezigheid van warmteterugwinning en vrije koeling, want beide diensten wegen mee in dit zwaar gewogen domein.
Volgende stap
Wilt u weten waar uw gebouw staat?