School · Ventilatie
Ventilatie in school: wat de SRI meet
Bij ventilatie draait het om vraaggestuurd ventileren: meer lucht als er meer mensen zijn of de CO2 oploopt, minder als een ruimte leeg is. Ook warmteterugwinning, vrije koeling met buitenlucht en de rapportage over luchtkwaliteit tellen mee.
In het kort
- 1Deze pagina laat zien hoe de Smart Readiness Indicator ventilatie in scholen beoordeelt.
- 2Ventilatie telt hier het zwaarst mee, met een weging van 3 op 3, omdat luchtkwaliteit in lokalen direct de gezondheid van leerlingen raakt.
- 3De diensten gaan over vraaggestuurde ventilatie op CO2, warmteterugwinning, vrije koeling en rapportage van luchtkwaliteit aan gebruikers.
Weging van dit domein voor dit gebouwtype
Welke diensten meetellen
| Dienst | Laagste niveau | Hoogste niveau | Advies |
|---|---|---|---|
| Regeling van het toevoerluchtdebiet op ruimteniveau V-1a · A · 5 niveaus | Geen ventilatiesysteem of handmatige regeling | Lokale vraaggestuurde regeling op basis van luchtkwaliteitssensoren (CO2, VOS, ...) waarbij het lokale debiet van/naar de zone wordt geregeld met kleppen | hoogste niveau |
| Regeling van luchtdebiet of druk op het niveau van de luchtbehandelingskast V-1c · 5 niveaus | Geen automatische regeling: continue toevoer van luchtdebiet voor de maximale belasting van alle ruimten | Automatische debiet- of drukregeling met druk-reset: belastingsafhankelijke toevoer van luchtdebiet voor de vraag van alle aangesloten ruimten (voor variabel-volumesystemen met frequentieregelaar) | – |
| Regeling van de warmteterugwinning: voorkomen van oververhitting V-2c · 3 niveaus | Zonder oververhittingsregeling | Moduleren of omleiden van de warmteterugwinning op basis van meerdere ruimtetemperatuursensoren of predictieve regeling | – |
| Regeling van de toevoerluchttemperatuur op het niveau van de luchtbehandelingskast V-2d · 4 niveaus | Geen automatische regeling | Variabel instelpunt met belastingsafhankelijke compensatie. Een regelkring stuurt de toevoerluchttemperatuur. Het instelpunt wordt bepaald als functie van de belasting in de ruimte | – |
| Free cooling met mechanisch ventilatiesysteem V-3 · 4 niveaus | Geen automatische regeling | h,x-gestuurde regeling: de hoeveelheid buitenlucht en recirculatielucht wordt voortdurend gemoduleerd om de hoeveelheid mechanische koeling te minimaliseren. De berekening gebeurt op basis van temperatuur en vochtigheid (enthalpie) | – |
| Rapportage van informatie over de luchtkwaliteit (IAQ) V-6 · A · 4 niveaus | Geen | Realtime monitoring en historische gegevens over de luchtkwaliteit beschikbaar voor de gebruikers, met waarschuwing bij onderhoudsbehoeften of acties van de gebruiker (bijvoorbeeld raam openen) | hoogste niveau |
Rekenvoorbeeld
Staat alles in dit domein op niveau 0, dan draagt het domein niets bij. Op het hoogste niveau voor alle diensten stijgt de indicatieve totaalscore van dit gebouwtype met ongeveer 10 procentpunt (van 31 naar 41 procent, met alle andere domeinen op niveau 1).
Waarom telt ventilatie zo zwaar mee bij scholen?
De Smart Readiness Indicator (SRI) is een Europese meetmethode die aangeeft hoe goed een gebouw omgaat met slimme technologie. Voor scholen krijgt het domein Ventilatie (V) het maximale gewicht van drie op drie punten.
Dat komt doordat volle lokalen snel CO2 opbouwen. Slechte luchtkwaliteit beïnvloedt concentratie en gezondheid van leerlingen en leraren, terwijl scholen vaak nog oudere installaties met tijdklokken gebruiken.
Welke smart-ready diensten worden beoordeeld?
Bij de dienst regeling van het toevoerluchtdebiet op ruimteniveau (V-1a) wordt gekeken of een school nog met tijdschakelklokken werkt, of al vraaggestuurd ventileert op basis van CO2-sensoren per lokaal. Dat laatste niveau past goed bij een gebouw met een vast lesrooster en wisselende bezetting per uur.
De dienst regeling van luchtdebiet of druk op luchtbehandelingskastniveau (V-1c) beoordeelt of de centrale ventilatie meebeweegt met de werkelijke vraag van alle aangesloten ruimten, in plaats van continu op volle capaciteit te draaien.
Warmteterugwinning (V-2c) en de regeling van de toevoerluchttemperatuur (V-2d) gaan over het voorkomen van oververhitting en het slim aansturen van de temperatuur van de aangevoerde lucht. Vrije koeling met een mechanisch ventilatiesysteem (V-3) beoordeelt of buitenlucht wordt benut om mechanische koeling te beperken, bijvoorbeeld via nachtkoeling.
Tot slot kijkt de rapportage van informatie over luchtkwaliteit (V-6) of leraren en beheerders inzicht krijgen in actuele en historische CO2-waarden, met eventueel een waarschuwing om een raam te openen.
Wat betekent dit voor de leegstand in vakanties?
Scholen kennen lange periodes zonder bezetting, zoals zomervakanties. Een schoolgebouw met vraaggestuurde ventilatie schakelt dan automatisch terug, wat energie bespaart zonder dat iemand dit hoeft in te stellen.
Gebouwen die nog draaien op vaste tijdklokken ventileren vaak onnodig door tijdens lege periodes, of juist te weinig tijdens volle lesuren. Dit verschil in functionaliteitsniveau bepaalt grotendeels de score op dit domein.
Wat betekent dit voor u
- Eigenaar
- Als schoolbestuur of gebouweigenaar is het verstandig om eerst te inventariseren op welk functionaliteitsniveau de bestaande ventilatie- en tijdklokinstallaties nu zitten. Met een beperkt budget levert de overstap naar CO2-gestuurde ventilatie op ruimteniveau vaak de grootste winst op, zowel voor luchtkwaliteit als voor energiekosten.
- Huurder
- Leraren en leerlingen merken vraaggestuurde ventilatie vooral aan minder vermoeidheid en een frisser lokaal tijdens volle lesdagen. Bij oudere systemen met tijdklokken blijft de luchtkwaliteit vaker achter, ook als een klas duidelijk vol zit.
- Adviseur
- Let bij de beoordeling op het verschil tussen regeling op ruimteniveau (V-1a) en op luchtbehandelingskastniveau (V-1c), want scholen met meerdere lokalen op één kast scoren vaak lager zonder lokale kleppen. Controleer ook of luchtkwaliteitsrapportage (V-6) daadwerkelijk zichtbaar is voor gebruikers, niet alleen voor technisch beheer.
Volgende stap
Wilt u weten waar uw gebouw staat?