School · Verlichting
Verlichting in school: wat de SRI meet
De SRI meet bij verlichting niet de lamp, maar de regeling: gaat het licht vanzelf uit als niemand er is, en dimt het mee met het daglicht. Dit is vaak het goedkoopste domein om punten te halen.
In het kort
- 1Deze pagina laat zien hoe de Smart Readiness Indicator scholen beoordeelt op slimme verlichting.
- 2Voor scholen weegt het domein Verlichting mee met het maximale gewicht van 3 op 3.
- 3Twee diensten staan centraal: aanwezigheidsregeling en daglichtregeling, allebei relatief goedkoop te verbeteren.
Weging van dit domein voor dit gebouwtype
Welke diensten meetellen
| Dienst | Laagste niveau | Hoogste niveau | Advies |
|---|---|---|---|
| Aanwezigheidsregeling voor binnenverlichting L-1a · A · 4 niveaus | Handmatige aan/uit-schakelaar | Automatische detectie (handmatig aan/gedimd of automatisch uit) | hoogste niveau |
| Regeling van het kunstlichtvermogen op basis van het daglichtniveau L-2 · 5 niveaus | Handmatig (centraal) | Automatisch dimmen inclusief scenegestuurde lichtregeling (tijdens bepaalde tijdsintervallen worden dynamische, aangepaste lichtscenes ingesteld, bijvoorbeeld op het gebied van verlichtingssterkte, verschillende gecorreleerde kleurtemperatuur (CCT) en de mogelijkheid om de lichtverdeling in de ruimte aan te passen aan bijvoorbeeld ontwerp, menselijke behoeften of visuele taken) | – |
Rekenvoorbeeld
Staat alles in dit domein op niveau 0, dan draagt het domein niets bij. Op het hoogste niveau voor alle diensten stijgt de indicatieve totaalscore van dit gebouwtype met ongeveer 4 procentpunt (van 33 naar 37 procent, met alle andere domeinen op niveau 1).
Waarom telt verlichting zo zwaar mee bij scholen?
De Smart Readiness Indicator (SRI) beoordeelt gebouwen op negen domeinen. Voor scholen krijgt het domein Verlichting het hoogste gewicht: 3 van 3. Dat komt door het gebruikspatroon van scholen.
Lokalen staan overdag vol, maar 's avonds en in vakanties staan gebouwen leeg. Zonder regeling blijft verlichting dan vaak onnodig branden. De SRI meet niet de lamp zelf, maar of het systeem hierop reageert.
Welke diensten worden gemeten?
Twee smart-ready diensten bepalen de score voor scholen binnen dit domein.
De eerste is aanwezigheidsregeling voor binnenverlichting (L-1a). Deze dienst kent vier functionaliteitsniveaus, van 0 tot 3.
- Niveau 0: een handmatige aan/uit-schakelaar, zonder verdere regeling.
- Niveau 1: een handmatige schakelaar met een extra algemeen uitschakelsignaal.
- Niveau 2: automatische detectie, waarbij het licht zelf aan- of uitgaat.
- Niveau 3: automatische detectie met handmatig aanzetten en automatisch uitzetten.
De tweede dienst is regeling van het kunstlichtvermogen op basis van het daglichtniveau (L-2). Deze dienst kent vijf niveaus, van 0 tot 4, van volledig handmatige bediening tot automatisch dimmen met scenegestuurde lichtregeling.
Wat betekent dit voor de praktijk in een schoolgebouw?
Veel schoolgebouwen hebben oudere installaties met tijdklokken. Een tijdklok schakelt op een vast moment, ongeacht of een lokaal bezet is of niet.
Een stap naar automatische aanwezigheidsdetectie levert vaak al een sprong in functionaliteitsniveau op. Dit domein telt daarom vaak als een van de goedkoopste manieren om de totale SRI-score te verbeteren.
Omdat scholen doorgaans een beperkt budget hebben, is prioriteren belangrijk. Verlichting is hier een logisch startpunt, voordat wordt geïnvesteerd in duurdere domeinen zoals verwarming of ventilatie.
Wat betekent dit voor u
- Eigenaar
- Als eigenaar van een schoolgebouw is het verstandig om eerst de bestaande verlichtingsregeling te laten beoordelen op functionaliteitsniveau, vooral in lokalen met tijdklokken. Omdat verlichting bij scholen het hoogste gewicht binnen de SRI-methodiek heeft, geeft een relatief kleine investering hier vaak het meeste effect op de totale score.
- Huurder
- Als gebruiker van een schoolgebouw merk je een betere verlichtingsregeling vooral in leegstaande momenten: het licht gaat automatisch uit in een leeg lokaal en dimt mee met daglicht bij de ramen. Dat voorkomt onnodig fel of juist te donker licht tijdens de les.
- Adviseur
- Let bij de beoordeling van een schoolgebouw goed op het verschil tussen L-1a en L-2, omdat scholen vaak wel automatische schakeling maar geen daglichtsturing hebben. Controleer per zone het werkelijke functionaliteitsniveau, want een gemengd systeem met deels handmatige bediening beperkt de score van het hele domein.
Volgende stap
Wilt u weten waar uw gebouw staat?