Sportaccommodatie · Ventilatie

Ventilatie in sportaccommodatie: wat de SRI meet

Bij ventilatie draait het om vraaggestuurd ventileren: meer lucht als er meer mensen zijn of de CO2 oploopt, minder als een ruimte leeg is. Ook warmteterugwinning, vrije koeling met buitenlucht en de rapportage over luchtkwaliteit tellen mee.

In het kort

1Sportaccommodaties zoals sporthallen en zwembaden hebben een hoge ventilatiebehoefte door wisselend gebruik.
2Het domein ventilatie telt hier zwaar mee in de Smart Readiness Indicator, met de maximale wegingsfactor 3 van 3.
3Deze pagina laat zien welke smart-ready diensten voor ventilatie in dit gebouwtype worden beoordeeld en welke functionaliteitsniveaus daarbij horen.

Weging van dit domein voor dit gebouwtype

zwaar

Welke diensten meetellen

Dienst	Laagste niveau	Hoogste niveau	Advies
Regeling van het toevoerluchtdebiet op ruimteniveau V-1a · A · 5 niveaus	Geen ventilatiesysteem of handmatige regeling	Lokale vraaggestuurde regeling op basis van luchtkwaliteitssensoren (CO2, VOS, ...) waarbij het lokale debiet van/naar de zone wordt geregeld met kleppen	hoogste niveau
Regeling van luchtdebiet of druk op het niveau van de luchtbehandelingskast V-1c · 5 niveaus	Geen automatische regeling: continue toevoer van luchtdebiet voor de maximale belasting van alle ruimten	Automatische debiet- of drukregeling met druk-reset: belastingsafhankelijke toevoer van luchtdebiet voor de vraag van alle aangesloten ruimten (voor variabel-volumesystemen met frequentieregelaar)	–
Regeling van de warmteterugwinning: voorkomen van oververhitting V-2c · 3 niveaus	Zonder oververhittingsregeling	Moduleren of omleiden van de warmteterugwinning op basis van meerdere ruimtetemperatuursensoren of predictieve regeling	–
Regeling van de toevoerluchttemperatuur op het niveau van de luchtbehandelingskast V-2d · 4 niveaus	Geen automatische regeling	Variabel instelpunt met belastingsafhankelijke compensatie. Een regelkring stuurt de toevoerluchttemperatuur. Het instelpunt wordt bepaald als functie van de belasting in de ruimte	–
Free cooling met mechanisch ventilatiesysteem V-3 · 4 niveaus	Geen automatische regeling	h,x-gestuurde regeling: de hoeveelheid buitenlucht en recirculatielucht wordt voortdurend gemoduleerd om de hoeveelheid mechanische koeling te minimaliseren. De berekening gebeurt op basis van temperatuur en vochtigheid (enthalpie)	–
Rapportage van informatie over de luchtkwaliteit (IAQ) V-6 · A · 4 niveaus	Geen	Realtime monitoring en historische gegevens over de luchtkwaliteit beschikbaar voor de gebruikers, met waarschuwing bij onderhoudsbehoeften of acties van de gebruiker (bijvoorbeeld raam openen)	hoogste niveau

Rekenvoorbeeld

Staat alles in dit domein op niveau 0, dan draagt het domein niets bij. Op het hoogste niveau voor alle diensten stijgt de indicatieve totaalscore van dit gebouwtype met ongeveer 10 procentpunt (van 31 naar 41 procent, met alle andere domeinen op niveau 1).

Waarom telt ventilatie zo zwaar bij sportaccommodaties?

Sporthallen en zwembaden hebben een grillig gebruikspatroon. Overdag staat een zaal vaak leeg, in de avond en het weekend is de bezetting hoog. Een systeem dat continu op volle capaciteit ventileert, verspilt veel energie op momenten dat er niemand aanwezig is.

Bij zwembaden komt daar de luchtbehandeling voor ontvochtiging bij, gecombineerd met een groot verbruik voor warm water. Dit maakt vraaggestuurde ventilatie, waarbij het systeem het luchtdebiet aanpast aan de werkelijke bezetting, bijzonder waardevol voor dit gebouwtype. Daarom weegt het domein Ventilatie voor sportaccommodaties mee met de hoogste wegingsfactor: 3 van 3.

Welke smart-ready diensten worden beoordeeld?

De Smart Readiness Indicator kijkt binnen het domein Ventilatie naar meerdere smart-ready diensten. Elke dienst kent functionaliteitsniveaus van 0 (geen automatisering) tot 4 (volledig geautomatiseerd en vraaggestuurd).

V-1a: regeling van het toevoerluchtdebiet op ruimteniveau, van handmatige regeling tot lokale vraaggestuurde regeling met kleppen per zone.
V-1c: regeling van luchtdebiet of druk op het niveau van de luchtbehandelingskast, met als hoogste niveau automatische druk-reset.
V-2c: regeling van de warmteterugwinning om oververhitting te voorkomen.
V-2d: regeling van de toevoerluchttemperatuur, van een vaste instelling tot een belastingsafhankelijk instelpunt.
V-3: vrije koeling met mechanische ventilatie, waaronder nachtkoeling en h,x-gestuurde regeling op basis van temperatuur en vochtigheid.
V-6: rapportage van informatie over de luchtkwaliteit, van sensoren tot realtime waarschuwingen bij onderhoudsbehoeften.

Voor sporthallen en zwembaden bepalen vooral V-1a en V-1c hoeveel energie een gebouw bespaart, omdat aanwezigheid per veld of zaal sterk wisselt.

Wat betekent dit voor de verplichting rond gebouwautomatisering?

Sportaccommodaties overschrijden niet altijd de drempel van 290 kilowatt aan installatievermogen die gebouwautomatisering verplicht stelt. Voor grotere complexen, zoals een zwembad met een zware klimaatinstallatie, kan dit wel het geval zijn.

De Smart Readiness Indicator zelf is een vrijwillig instrument. De Europese Commissie moet uiterlijk 30 juni 2027 een gedelegeerde handeling aannemen die de indicator naar verwachting verplicht stelt voor utiliteitsgebouwen met installaties boven 290 kilowatt.

Wat betekent dit voor u

Eigenaar: Als eigenaar van een sporthal of zwembad loont het om de bestaande ventilatieregeling te toetsen aan de functionaliteitsniveaus van diensten als V-1a en V-1c. Een hoger niveau, bijvoorbeeld vraaggestuurde regeling op basis van CO2-sensoren, verlaagt het energieverbruik juist in de vele uren dat een zaal niet vol bezet is.
Huurder: Een sportvereniging of zwembadbezoeker merkt vraaggestuurde ventilatie vooral aan de luchtkwaliteit: minder muffe lucht bij drukte, zonder dat het systeem onnodig doorwerkt bij een lege zaal. Bij een hoger functionaliteitsniveau van V-6 kan de beheerder bovendien eerder ingrijpen bij een dalende luchtkwaliteit.
Adviseur: Let bij de beoordeling op het verschil tussen regeling op ruimteniveau (V-1a) en op het niveau van de luchtbehandelingskast (V-1c), want beide diensten tellen apart mee in de score. Controleer ook of warmteterugwinning en vrije koeling (V-2c en V-3) aanwezig zijn, aangezien deze functionaliteiten vaak ontbreken in oudere sportaccommodaties.

Volgende stap

Wilt u weten waar uw gebouw staat?

Bereken een indicatie Vraag een beoordeling aan