Sportaccommodatie · Verlichting
Verlichting in sportaccommodatie: wat de SRI meet
De SRI meet bij verlichting niet de lamp, maar de regeling: gaat het licht vanzelf uit als niemand er is, en dimt het mee met het daglicht. Dit is vaak het goedkoopste domein om punten te halen.
In het kort
- 1Sporthallen en zwembaden gebruiken verlichting in grote ruimten met wisselende bezetting.
- 2Deze pagina laat zien hoe de Smart Readiness Indicator de regeling van verlichting beoordeelt bij dit gebouwtype.
- 3Het domein Verlichting telt hier zwaar mee, met de hoogste wegingsfactor van drie op drie.
Weging van dit domein voor dit gebouwtype
Welke diensten meetellen
| Dienst | Laagste niveau | Hoogste niveau | Advies |
|---|---|---|---|
| Aanwezigheidsregeling voor binnenverlichting L-1a · A · 4 niveaus | Handmatige aan/uit-schakelaar | Automatische detectie (handmatig aan/gedimd of automatisch uit) | hoogste niveau |
| Regeling van het kunstlichtvermogen op basis van het daglichtniveau L-2 · 5 niveaus | Handmatig (centraal) | Automatisch dimmen inclusief scenegestuurde lichtregeling (tijdens bepaalde tijdsintervallen worden dynamische, aangepaste lichtscenes ingesteld, bijvoorbeeld op het gebied van verlichtingssterkte, verschillende gecorreleerde kleurtemperatuur (CCT) en de mogelijkheid om de lichtverdeling in de ruimte aan te passen aan bijvoorbeeld ontwerp, menselijke behoeften of visuele taken) | – |
Rekenvoorbeeld
Staat alles in dit domein op niveau 0, dan draagt het domein niets bij. Op het hoogste niveau voor alle diensten stijgt de indicatieve totaalscore van dit gebouwtype met ongeveer 4 procentpunt (van 33 naar 37 procent, met alle andere domeinen op niveau 1).
Waarom telt verlichting zo zwaar bij sportaccommodaties?
De Smart Readiness Indicator (SRI) kent het domein Verlichting bij sportaccommodaties de hoogste wegingsfactor toe: drie van drie. Sporthallen en zwembaden hebben grote, hoge ruimten waar verlichting een groot deel van het elektriciteitsverbruik bepaalt.
Bezetting wisselt sterk. Een zaal is soms leeg, soms vol tijdens een training of wedstrijd. Regeling die hierop inspeelt, levert daardoor relatief veel besparing op per geïnvesteerde euro.
Welke smart-ready diensten worden beoordeeld?
Binnen dit domein kijkt de SRI naar twee smart-ready diensten. De eerste is aanwezigheidsregeling voor binnenverlichting (L-1a). Dit meet of het licht automatisch aan- en uitgaat op basis van detectie, of alleen handmatig wordt bediend.
De tweede dienst is regeling van het kunstlichtvermogen op basis van het daglichtniveau (L-2). Deze dienst beoordeelt of verlichting automatisch dimt wanneer er voldoende daglicht binnenkomt, tot en met scenegestuurde lichtregeling waarbij lichtscenes automatisch aanpassen aan de situatie.
Wat betekent dit voor het functionaliteitsniveau?
Beide diensten worden ingedeeld in functionaliteitsniveaus van 0 tot 4 (bij L-2) of 0 tot 3 (bij L-1a). Niveau 0 staat voor volledig handmatige bediening. Hogere niveaus staan voor automatische detectie of automatisch dimmen.
Voor een sporthal met veel losse velden of zalen is per-zone aanwezigheidsdetectie vaak de eerste stap. Voetbalvelden, gymzalen en zwembaden hebben elk hun eigen bezettingspatroon.
Waarom is dit domein relatief goedkoop om te verbeteren?
Van alle negen domeinen binnen de SRI-methodiek is verlichting doorgaans het domein waar met beperkte investering de meeste stappen in functionaliteitsniveau te zetten zijn. Sensoren en dimbare armaturen zijn relatief goedkoop ten opzichte van bijvoorbeeld verwarmingsinstallaties.
Voor gemeentelijk eigendom, wat bij sportaccommodaties vaak het geval is, kan dit domein daarom een logisch startpunt zijn bij een eerste verbetering van de score.
Wat betekent dit voor u
- Eigenaar
- Investeer eerst in aanwezigheidsdetectie per veld of zaal en in daglichtafhankelijke dimming, want dit domein weegt het zwaarst voor sportaccommodaties en levert relatief snel een hoger functionaliteitsniveau op. Bij gemeentelijk eigendom past dit vaak binnen een beperkt onderhoudsbudget, omdat de benodigde sensoren en regelingen goedkoper zijn dan aanpassingen aan klimaatinstallaties.
- Huurder
- Als gebruiker van de sporthal of het zwembad merk je vooral dat het licht automatisch aangaat bij binnenkomst en uitgaat wanneer een veld leegstaat, zonder dat je zelf een schakelaar hoeft te bedienen. Bij voldoende daglicht kan de verlichting automatisch dimmen, wat het comfort tijdens trainingen of wedstrijden niet vermindert.
- Adviseur
- Beoordeel bij dit gebouwtype specifiek per zone of veld welk detectieniveau aanwezig is, omdat sportaccommodaties vaak meerdere ruimten met verschillend gebruik combineren onder één dak. Houd rekening met de wegingsfactor van drie op drie voor dit domein, waardoor verbeteringen hier relatief veel invloed hebben op de totale score.
Volgende stap
Wilt u weten waar uw gebouw staat?