Winkel en supermarkt · Ventilatie
Ventilatie in winkel en supermarkt: wat de SRI meet
Bij ventilatie draait het om vraaggestuurd ventileren: meer lucht als er meer mensen zijn of de CO2 oploopt, minder als een ruimte leeg is. Ook warmteterugwinning, vrije koeling met buitenlucht en de rapportage over luchtkwaliteit tellen mee.
In het kort
- 1Deze pagina laat zien hoe het domein Ventilatie meetelt in de Smart Readiness Indicator voor winkels en supermarkten.
- 2Ventilatie weegt hier 2 van de 3 wegingsniveaus, wat wijst op een behoorlijk belangrijk domein voor dit gebouwtype.
- 3Zes smart-ready diensten binnen ventilatie bepalen de score, van luchtdebietregeling tot warmteterugwinning en luchtkwaliteitsrapportage.
Weging van dit domein voor dit gebouwtype
Welke diensten meetellen
| Dienst | Laagste niveau | Hoogste niveau | Advies |
|---|---|---|---|
| Regeling van het toevoerluchtdebiet op ruimteniveau V-1a · A · 5 niveaus | Geen ventilatiesysteem of handmatige regeling | Lokale vraaggestuurde regeling op basis van luchtkwaliteitssensoren (CO2, VOS, ...) waarbij het lokale debiet van/naar de zone wordt geregeld met kleppen | niveau 2 of hoger |
| Regeling van luchtdebiet of druk op het niveau van de luchtbehandelingskast V-1c · 5 niveaus | Geen automatische regeling: continue toevoer van luchtdebiet voor de maximale belasting van alle ruimten | Automatische debiet- of drukregeling met druk-reset: belastingsafhankelijke toevoer van luchtdebiet voor de vraag van alle aangesloten ruimten (voor variabel-volumesystemen met frequentieregelaar) | – |
| Regeling van de warmteterugwinning: voorkomen van oververhitting V-2c · 3 niveaus | Zonder oververhittingsregeling | Moduleren of omleiden van de warmteterugwinning op basis van meerdere ruimtetemperatuursensoren of predictieve regeling | – |
| Regeling van de toevoerluchttemperatuur op het niveau van de luchtbehandelingskast V-2d · 4 niveaus | Geen automatische regeling | Variabel instelpunt met belastingsafhankelijke compensatie. Een regelkring stuurt de toevoerluchttemperatuur. Het instelpunt wordt bepaald als functie van de belasting in de ruimte | – |
| Free cooling met mechanisch ventilatiesysteem V-3 · 4 niveaus | Geen automatische regeling | h,x-gestuurde regeling: de hoeveelheid buitenlucht en recirculatielucht wordt voortdurend gemoduleerd om de hoeveelheid mechanische koeling te minimaliseren. De berekening gebeurt op basis van temperatuur en vochtigheid (enthalpie) | – |
| Rapportage van informatie over de luchtkwaliteit (IAQ) V-6 · A · 4 niveaus | Geen | Realtime monitoring en historische gegevens over de luchtkwaliteit beschikbaar voor de gebruikers, met waarschuwing bij onderhoudsbehoeften of acties van de gebruiker (bijvoorbeeld raam openen) | niveau 2 of hoger |
Rekenvoorbeeld
Staat alles in dit domein op niveau 0, dan draagt het domein niets bij. Op het hoogste niveau voor alle diensten stijgt de indicatieve totaalscore van dit gebouwtype met ongeveer 11 procentpunt (van 30 naar 41 procent, met alle andere domeinen op niveau 1).
Waarom telt ventilatie mee in winkels en supermarkten?
Winkels en supermarkten hebben vaste openingstijden. Dat maakt tijdsturing van ventilatie relatief eenvoudig, omdat bezettingspatronen goed voorspelbaar zijn.
Supermarkten hebben daarnaast te maken met koelmeubels die restwarmte afgeven. Goede ventilatie en warmteterugwinning kunnen die restwarmte deels benutten of afvoeren, wat de energieprestatie beïnvloedt.
Binnen de Smart Readiness Indicator (SRI) weegt het domein Ventilatie voor dit gebouwtype 2 van de 3 mogelijke wegingsniveaus. Dat betekent dat ventilatie een middelzware tot zware invloed heeft op de totale score, naast domeinen als verlichting en koeling.
Welke diensten vallen onder dit domein?
De SRI beoordeelt ventilatie via zes smart-ready diensten. Elke dienst kent functionaliteitsniveaus van 0 (geen automatisering) tot 4 (volledig vraaggestuurd of voorspellend).
- V-1a: regeling van het toevoerluchtdebiet op ruimteniveau, bijvoorbeeld op basis van CO2-sensoren.
- V-1c: regeling van luchtdebiet of druk op het niveau van de luchtbehandelingskast.
- V-2c: regeling van de warmteterugwinning om oververhitting te voorkomen.
- V-2d: regeling van de toevoerluchttemperatuur op het niveau van de luchtbehandelingskast.
- V-3: vrije koeling (free cooling) met een mechanisch ventilatiesysteem.
- V-6: rapportage van informatie over de luchtkwaliteit aan gebruikers.
Een hoger niveau betekent meestal dat sensoren en regelingen automatisch inspelen op de werkelijke situatie in de winkel, in plaats van op vaste tijdschema's.
Wat betekent dit voor de score?
Een supermarkt met alleen tijdschakelregeling scoort op de meeste diensten laag, meestal niveau 1. Een winkel met vraaggestuurde regeling op basis van luchtkwaliteitssensoren en automatische druk-reset kan op meerdere diensten niveau 3 of 4 halen.
Omdat het domein zwaar meetelt, kan verbetering van ventilatiesturing merkbaar invloed hebben op de totale SRI-score van het gebouw.
Wat betekent dit voor u
- Eigenaar
- Als eigenaar van een winkel of supermarkt loont het om te controleren of de ventilatie vraaggestuurd is, bijvoorbeeld via CO2-sensoren, in plaats van te draaien op een vast tijdschema. Een hoger functionaliteitsniveau op dit domein kan de totale SRI-score verbeteren, wat relevant wordt naarmate de gedelegeerde handeling voor grotere installaties boven 290 kW naar verwachting in werking treedt.
- Huurder
- Als huurder of winkelpersoneel merkt u vraaggestuurde ventilatie vooral aan een constanter binnenklimaat, zonder dat het te warm of te benauwd wordt tijdens drukke openingstijden. Goede warmteterugwinning en luchtkwaliteitsrapportage dragen bij aan comfort zonder dat u daar zelf iets voor hoeft te regelen.
- Adviseur
- Let bij de beoordeling op het onderscheid tussen de luchtbehandelingskast (V-1c, V-2d) en ruimteniveau (V-1a), omdat deze vaak verschillende functionaliteitsniveaus hebben in bestaande winkelpanden. Controleer ook of warmteterugwinning en vrije koeling (V-2c, V-3) daadwerkelijk automatisch geregeld worden, aangezien dit in oudere supermarktinstallaties vaak nog handmatig gebeurt.
Volgende stap
Wilt u weten waar uw gebouw staat?