Winkel en supermarkt · Verlichting
Verlichting in winkel en supermarkt: wat de SRI meet
De SRI meet bij verlichting niet de lamp, maar de regeling: gaat het licht vanzelf uit als niemand er is, en dimt het mee met het daglicht. Dit is vaak het goedkoopste domein om punten te halen.
In het kort
- 1Deze pagina laat zien hoe de Smart Readiness Indicator het domein verlichting beoordeelt bij winkels en supermarkten.
- 2Verlichting weegt hier het zwaarst van alle domeinen, met een wegingsfactor van 3 van 3.
- 3De score hangt af van automatische aanwezigheidsdetectie en daglichtregeling, niet van het type lamp.
Weging van dit domein voor dit gebouwtype
Welke diensten meetellen
| Dienst | Laagste niveau | Hoogste niveau | Advies |
|---|---|---|---|
| Aanwezigheidsregeling voor binnenverlichting L-1a · A · 4 niveaus | Handmatige aan/uit-schakelaar | Automatische detectie (handmatig aan/gedimd of automatisch uit) | hoogste niveau |
| Regeling van het kunstlichtvermogen op basis van het daglichtniveau L-2 · 5 niveaus | Handmatig (centraal) | Automatisch dimmen inclusief scenegestuurde lichtregeling (tijdens bepaalde tijdsintervallen worden dynamische, aangepaste lichtscenes ingesteld, bijvoorbeeld op het gebied van verlichtingssterkte, verschillende gecorreleerde kleurtemperatuur (CCT) en de mogelijkheid om de lichtverdeling in de ruimte aan te passen aan bijvoorbeeld ontwerp, menselijke behoeften of visuele taken) | – |
Rekenvoorbeeld
Staat alles in dit domein op niveau 0, dan draagt het domein niets bij. Op het hoogste niveau voor alle diensten stijgt de indicatieve totaalscore van dit gebouwtype met ongeveer 4 procentpunt (van 32 naar 36 procent, met alle andere domeinen op niveau 1).
Waarom weegt verlichting zo zwaar bij winkels?
Verlichting is bij winkels en supermarkten vaak de grootste stroompost. Vaste openingstijden maken tijdsturing relatief eenvoudig, wat de kans op een hoge score vergroot. Daarom krijgt dit domein binnen de Smart Readiness Indicator (SRI) het maximale gewicht van 3 van 3 voor dit gebouwtype.
De SRI beoordeelt niet de lamp zelf, maar de regeling eromheen. Gaat het licht vanzelf uit als een ruimte leeg is, en past het zich aan aan het daglicht? Dat bepaalt het functionaliteitsniveau, een schaal van 0 tot 4 die aangeeft hoe geavanceerd een smart-ready dienst is.
Welke smart-ready diensten tellen mee?
Binnen het domein verlichting worden twee diensten beoordeeld. De eerste is L-1a, aanwezigheidsregeling voor binnenverlichting. Deze dienst kent vier niveaus, van een handmatige schakelaar (niveau 0) tot automatische detectie met handmatig aan en automatisch uit (niveau 3).
De tweede dienst is L-2, regeling van het kunstlichtvermogen op basis van het daglichtniveau. Hier loopt de schaal van handmatige centrale bediening (niveau 0) tot automatisch dimmen met scenegestuurde lichtregeling (niveau 4). Bij dat hoogste niveau passen lichtscenes zich aan aan tijdstip, verlichtingssterkte en kleurtemperatuur.
Voor supermarkten spelen koelmeubels en restwarmte een rol in andere domeinen, maar niet in verlichting zelf. Een parkeerterrein met laadpunten valt eveneens buiten dit domein.
Wat betekent dit voor de score?
Omdat verlichting zwaar meeweegt, heeft investeren in automatische aanwezigheidsdetectie en daglichtsturing direct effect op de totale SRI-score. Winkels die nog met handmatige schakelaars werken, behalen op dit onderdeel het laagste functionaliteitsniveau.
Verbetering hoeft niet duur te zijn. Een upgrade van niveau 0 of 1 naar niveau 2 of 3 vraagt vaak alleen om sensoren en dimregeling, geen bouwkundige ingrepen.
Wat betekent dit voor u
- Eigenaar
- Een eigenaar van een winkel of supermarkt kan met relatief beperkte investeringen in aanwezigheidsdetectie en daglichtsturing een groot deel van de SRI-score in het domein verlichting behalen. Dit is relevant omdat verlichting hier het zwaarste gewicht heeft van alle domeinen, en de gedelegeerde handeling die de SRI naar verwachting verplicht stelt voor grote utiliteitsgebouwen boven 290 kW uiterlijk in 2027 wordt vastgesteld.
- Huurder
- Een huurder merkt vooral dat verlichting automatisch aan- en uitgaat of dimt, zonder dat iemand een schakelaar hoeft te bedienen. Dit levert comfort op en kan de energiekosten in de servicekosten verlagen.
- Adviseur
- Een adviseur moet bij winkels en supermarkten specifiek controleren of de aanwezigheidsdetectie automatisch werkt en of de daglichtregeling verder gaat dan handmatig schakelen per zone. Omdat verlichting hier de hoogste wegingsfactor heeft, bepaalt een nauwkeurige beoordeling van L-1a en L-2 in belangrijke mate de totale score.
Volgende stap
Wilt u weten waar uw gebouw staat?