Ziekenhuis · Ventilatie

Ventilatie in ziekenhuis: wat de SRI meet

Bij ventilatie draait het om vraaggestuurd ventileren: meer lucht als er meer mensen zijn of de CO2 oploopt, minder als een ruimte leeg is. Ook warmteterugwinning, vrije koeling met buitenlucht en de rapportage over luchtkwaliteit tellen mee.

In het kort

1Ziekenhuizen hebben altijd een HVAC-vermogen boven 290 kilowatt, waardoor de Smart Readiness Indicator hier naar verwachting verplicht wordt.
2Het domein Ventilatie weegt voor dit gebouwtype maximaal mee, met een wegingsfactor van 3 van 3.
3Deze pagina laat zien welke smart-ready diensten binnen ventilatie bepalend zijn voor de score van een ziekenhuis.

Weging van dit domein voor dit gebouwtype

zwaar

Welke diensten meetellen

Dienst	Laagste niveau	Hoogste niveau	Advies
Regeling van het toevoerluchtdebiet op ruimteniveau V-1a · A · 5 niveaus	Geen ventilatiesysteem of handmatige regeling	Lokale vraaggestuurde regeling op basis van luchtkwaliteitssensoren (CO2, VOS, ...) waarbij het lokale debiet van/naar de zone wordt geregeld met kleppen	hoogste niveau
Regeling van luchtdebiet of druk op het niveau van de luchtbehandelingskast V-1c · 5 niveaus	Geen automatische regeling: continue toevoer van luchtdebiet voor de maximale belasting van alle ruimten	Automatische debiet- of drukregeling met druk-reset: belastingsafhankelijke toevoer van luchtdebiet voor de vraag van alle aangesloten ruimten (voor variabel-volumesystemen met frequentieregelaar)	–
Regeling van de warmteterugwinning: voorkomen van oververhitting V-2c · 3 niveaus	Zonder oververhittingsregeling	Moduleren of omleiden van de warmteterugwinning op basis van meerdere ruimtetemperatuursensoren of predictieve regeling	–
Regeling van de toevoerluchttemperatuur op het niveau van de luchtbehandelingskast V-2d · 4 niveaus	Geen automatische regeling	Variabel instelpunt met belastingsafhankelijke compensatie. Een regelkring stuurt de toevoerluchttemperatuur. Het instelpunt wordt bepaald als functie van de belasting in de ruimte	–
Free cooling met mechanisch ventilatiesysteem V-3 · 4 niveaus	Geen automatische regeling	h,x-gestuurde regeling: de hoeveelheid buitenlucht en recirculatielucht wordt voortdurend gemoduleerd om de hoeveelheid mechanische koeling te minimaliseren. De berekening gebeurt op basis van temperatuur en vochtigheid (enthalpie)	–
Rapportage van informatie over de luchtkwaliteit (IAQ) V-6 · A · 4 niveaus	Geen	Realtime monitoring en historische gegevens over de luchtkwaliteit beschikbaar voor de gebruikers, met waarschuwing bij onderhoudsbehoeften of acties van de gebruiker (bijvoorbeeld raam openen)	hoogste niveau

Rekenvoorbeeld

Staat alles in dit domein op niveau 0, dan draagt het domein niets bij. Op het hoogste niveau voor alle diensten stijgt de indicatieve totaalscore van dit gebouwtype met ongeveer 10 procentpunt (van 31 naar 41 procent, met alle andere domeinen op niveau 1).

Waarom telt ventilatie zo zwaar mee bij ziekenhuizen?

Ziekenhuizen behoren tot de meest installatie-intensieve gebouwen die er zijn. Strenge eisen aan luchtbehandeling zorgen voor een hoog energieverbruik en complexe techniek.

Binnen de Smart Readiness Indicator (SRI), een Europese methodiek die meet hoe goed een gebouw omgaat met slimme technologie, krijgt het domein Ventilatie voor ziekenhuizen de hoogste wegingsfactor: 3 van 3. Dat betekent dat prestaties in dit domein zwaarder doorwerken in de eindscore dan bij veel andere gebouwtypes.

Welke smart-ready diensten spelen een rol?

Het domein Ventilatie bestaat uit zes diensten die samen bepalen hoe slim een ziekenhuis omgaat met luchtbehandeling. Elke dienst kent functionaliteitsniveaus van 0 tot 4, waarbij een hoger niveau meer automatisering en sturing betekent.

V-1a: regeling van het toevoerluchtdebiet per ruimte, van handmatige regeling tot lokale vraagsturing op basis van luchtkwaliteit.
V-1c: regeling van luchtdebiet of druk op het niveau van de luchtbehandelingskast, tot automatische druk-reset bij variabel-volumesystemen.
V-2c: regeling van warmteterugwinning om oververhitting te voorkomen.
V-2d: regeling van de toevoerluchttemperatuur, van een constant instelpunt tot belastingsafhankelijke compensatie.
V-3: vrije koeling met een mechanisch ventilatiesysteem, tot regeling op basis van temperatuur en vochtigheid samen.
V-6: rapportage van luchtkwaliteit, tot realtime monitoring met waarschuwingen voor onderhoud of gebruikersactie.

Voor ziekenhuizen ligt de nadruk vaak op vraaggestuurde regeling en betrouwbare rapportage, omdat luchtkwaliteit direct samenhangt met patiëntveiligheid.

Wat betekent dit voor de verplichting boven 290 kilowatt?

Ziekenhuizen vallen vrijwel altijd in de categorie boven 290 kilowatt HVAC-vermogen. Voor deze categorie moet gebouwautomatisering, ook wel gebouwautomatiserings- en controlesysteem (GACS) genoemd, al sinds eind 2024 aanwezig zijn.

De Smart Readiness Indicator zelf is nu nog vrijwillig. De Europese Commissie moet uiterlijk 30 juni 2027 een gedelegeerde handeling aannemen die de SRI verplicht stelt voor utiliteitsgebouwen boven deze drempel.

Wat betekent dit voor u

Eigenaar: Laat het gebouwbeheersysteem (GBS) doorlichten op de zes ventilatiediensten, met bijzondere aandacht voor vraaggestuurde regeling en luchtkwaliteitsrapportage, omdat deze het zwaarst meewegen. Een hogere score op deze diensten verlaagt niet alleen het energieverbruik maar ondersteunt ook de aankomende verplichting boven 290 kilowatt.
Huurder: Als gebruiker van een ziekenhuisgebouw merkt u vooral het verschil in luchtkwaliteit en comfort, bijvoorbeeld door minder tocht of stabielere temperaturen in patiëntenkamers. Slimme ventilatie zorgt bovendien voor sneller ingrijpen bij problemen, doordat afwijkingen automatisch worden gemeld.
Adviseur: Beoordeel bij ziekenhuizen niet alleen de aanwezigheid van systemen maar ook het daadwerkelijke functionaliteitsniveau per dienst, want het verschil tussen niveau 2 en niveau 4 kan de score sterk beïnvloeden. Houd rekening met de wegingsfactor van 3 van 3 voor Ventilatie, waardoor tekortkomingen in dit domein zwaarder doorwerken dan elders.

Volgende stap

Wilt u weten waar uw gebouw staat?

Bereken een indicatie Vraag een beoordeling aan