Ziekenhuis · Verlichting
Verlichting in ziekenhuis: wat de SRI meet
De SRI meet bij verlichting niet de lamp, maar de regeling: gaat het licht vanzelf uit als niemand er is, en dimt het mee met het daglicht. Dit is vaak het goedkoopste domein om punten te halen.
In het kort
- 1Deze pagina laat zien hoe de Smart Readiness Indicator het domein verlichting beoordeelt in ziekenhuizen.
- 2Ziekenhuizen liggen altijd boven de 290 kW-drempel voor gebouwautomatisering en krijgen naar verwachting te maken met een verplichte SRI-beoordeling.
- 3Het domein verlichting weegt voor dit gebouwtype 2 van de 3 punten mee en is vaak het goedkoopste domein om te verbeteren.
Weging van dit domein voor dit gebouwtype
Welke diensten meetellen
| Dienst | Laagste niveau | Hoogste niveau | Advies |
|---|---|---|---|
| Aanwezigheidsregeling voor binnenverlichting L-1a · A · 4 niveaus | Handmatige aan/uit-schakelaar | Automatische detectie (handmatig aan/gedimd of automatisch uit) | niveau 2 of hoger |
| Regeling van het kunstlichtvermogen op basis van het daglichtniveau L-2 · 5 niveaus | Handmatig (centraal) | Automatisch dimmen inclusief scenegestuurde lichtregeling (tijdens bepaalde tijdsintervallen worden dynamische, aangepaste lichtscenes ingesteld, bijvoorbeeld op het gebied van verlichtingssterkte, verschillende gecorreleerde kleurtemperatuur (CCT) en de mogelijkheid om de lichtverdeling in de ruimte aan te passen aan bijvoorbeeld ontwerp, menselijke behoeften of visuele taken) | – |
Rekenvoorbeeld
Staat alles in dit domein op niveau 0, dan draagt het domein niets bij. Op het hoogste niveau voor alle diensten stijgt de indicatieve totaalscore van dit gebouwtype met ongeveer 4 procentpunt (van 33 naar 37 procent, met alle andere domeinen op niveau 1).
Wat meet de Smart Readiness Indicator bij verlichting?
De Smart Readiness Indicator (SRI) kijkt bij het domein verlichting niet naar het type lamp, maar naar de regeling eromheen. Belangrijk is of het licht automatisch reageert op aanwezigheid en op daglicht, of dat een gebruiker alles handmatig moet bedienen.
Voor ziekenhuizen telt dit domein zwaar mee: 2 van de 3 mogelijke punten in de weging. Dat komt doordat ziekenhuizen doorgaans al beschikken over een uitgebreid gebouwbeheersysteem (GBS), het centrale systeem dat installaties in een gebouw aanstuurt en bewaakt.
Welke smart-ready diensten horen bij dit domein?
De methodiek onderscheidt twee relevante smart-ready diensten, oftewel functies die het gebouw slimmer maken. De eerste is L-1a, aanwezigheidsregeling voor binnenverlichting. Dit loopt van een handmatige schakelaar (functionaliteitsniveau 0) tot automatische detectie waarbij het licht zelf uitgaat of dimt (niveau 3).
De tweede dienst is L-2, regeling van het kunstlichtvermogen op basis van het daglichtniveau. Hier lopen de functionaliteitsniveaus van volledig handmatige bediening (niveau 0) tot automatisch dimmen met scenegestuurde lichtregeling (niveau 4). Bij dat hoogste niveau past het systeem lichtsterkte, kleurtemperatuur en verdeling automatisch aan, bijvoorbeeld op basis van de tijd van de dag of de taak in de ruimte.
Waarom is dit relevant voor ziekenhuizen?
Ziekenhuizen zijn de meest installatie-intensieve gebouwen die er zijn, met strenge eisen aan luchtbehandeling. Verlichting krijgt daardoor relatief weinig aandacht, terwijl juist hier vaak snel winst te behalen valt.
Omdat noodstroom en energieopslag in ziekenhuizen al gebruikelijk zijn, en de omvang van het gebouw energieflexibiliteit tot een reële optie maakt, past een hoger niveau van lichtregeling goed bij de bestaande infrastructuur.
Wat betekent de score in de praktijk?
De SRI berekent voor elk domein een score op basis van functionaliteitsniveaus, impactcriteria en wegingsfactoren. De uiteindelijke score valt in een van de zeven klassen, van onder de 20 procent tot 90 tot 100 procent.
Voor het domein verlichting geldt dat automatische aanwezigheidsdetectie en daglichtregeling relatief eenvoudig te installeren zijn vergeleken met bijvoorbeeld verwarmingsinstallaties. Dat maakt dit domein voor ziekenhuizen een logisch startpunt bij verbetering.
Wat betekent dit voor u
- Eigenaar
- Als eigenaar van een ziekenhuisgebouw loont het om de bestaande lichtregeling te laten toetsen aan de functionaliteitsniveaus van L-1a en L-2. Omdat dit domein zwaar meeweegt en relatief goedkoop te verbeteren is, biedt het vaak het beste rendement per geïnvesteerde euro.
- Huurder
- Als gebruiker van het gebouw merkt u vooral dat licht automatisch aan- en uitgaat en meebeweegt met daglicht, zonder dat u zelf schakelaars hoeft te bedienen. Dat betekent minder onnodig branden van licht in gangen en ruimtes die tijdelijk leeg staan.
- Adviseur
- Let bij de beoordeling goed op het onderscheid tussen automatisch schakelen en automatisch dimmen bij L-2, want dat verschil bepaalt of een ruimte op niveau 2, 3 of 4 scoort. Controleer ook of aanwezigheidsdetectie bij L-1a daadwerkelijk automatisch uitschakelt, en niet alleen een signaal geeft dat een gebruiker nog moet bevestigen.
Volgende stap
Wilt u weten waar uw gebouw staat?