Zorggebouw · Ventilatie
Ventilatie in zorggebouw: wat de SRI meet
Bij ventilatie draait het om vraaggestuurd ventileren: meer lucht als er meer mensen zijn of de CO2 oploopt, minder als een ruimte leeg is. Ook warmteterugwinning, vrije koeling met buitenlucht en de rapportage over luchtkwaliteit tellen mee.
In het kort
- 1Deze pagina laat zien hoe de Smart Readiness Indicator het ventilatiedomein beoordeelt in zorggebouwen zoals verpleeghuizen.
- 2Ventilatie telt hier zwaar mee, met de hoogste wegingsfactor, omdat luchtkwaliteit direct de gezondheid van kwetsbare bewoners raakt.
- 3De beoordeling kijkt onder meer naar vraaggestuurde regeling per ruimte, warmteterugwinning en rapportage over luchtkwaliteit.
Weging van dit domein voor dit gebouwtype
Welke diensten meetellen
| Dienst | Laagste niveau | Hoogste niveau | Advies |
|---|---|---|---|
| Regeling van het toevoerluchtdebiet op ruimteniveau V-1a · A · 5 niveaus | Geen ventilatiesysteem of handmatige regeling | Lokale vraaggestuurde regeling op basis van luchtkwaliteitssensoren (CO2, VOS, ...) waarbij het lokale debiet van/naar de zone wordt geregeld met kleppen | hoogste niveau |
| Regeling van luchtdebiet of druk op het niveau van de luchtbehandelingskast V-1c · 5 niveaus | Geen automatische regeling: continue toevoer van luchtdebiet voor de maximale belasting van alle ruimten | Automatische debiet- of drukregeling met druk-reset: belastingsafhankelijke toevoer van luchtdebiet voor de vraag van alle aangesloten ruimten (voor variabel-volumesystemen met frequentieregelaar) | – |
| Regeling van de warmteterugwinning: voorkomen van oververhitting V-2c · 3 niveaus | Zonder oververhittingsregeling | Moduleren of omleiden van de warmteterugwinning op basis van meerdere ruimtetemperatuursensoren of predictieve regeling | – |
| Regeling van de toevoerluchttemperatuur op het niveau van de luchtbehandelingskast V-2d · 4 niveaus | Geen automatische regeling | Variabel instelpunt met belastingsafhankelijke compensatie. Een regelkring stuurt de toevoerluchttemperatuur. Het instelpunt wordt bepaald als functie van de belasting in de ruimte | – |
| Free cooling met mechanisch ventilatiesysteem V-3 · 4 niveaus | Geen automatische regeling | h,x-gestuurde regeling: de hoeveelheid buitenlucht en recirculatielucht wordt voortdurend gemoduleerd om de hoeveelheid mechanische koeling te minimaliseren. De berekening gebeurt op basis van temperatuur en vochtigheid (enthalpie) | – |
| Rapportage van informatie over de luchtkwaliteit (IAQ) V-6 · A · 4 niveaus | Geen | Realtime monitoring en historische gegevens over de luchtkwaliteit beschikbaar voor de gebruikers, met waarschuwing bij onderhoudsbehoeften of acties van de gebruiker (bijvoorbeeld raam openen) | hoogste niveau |
Rekenvoorbeeld
Staat alles in dit domein op niveau 0, dan draagt het domein niets bij. Op het hoogste niveau voor alle diensten stijgt de indicatieve totaalscore van dit gebouwtype met ongeveer 10 procentpunt (van 31 naar 41 procent, met alle andere domeinen op niveau 1).
Waarom weegt ventilatie zo zwaar in een zorggebouw?
Een zorggebouw draait 24 uur per dag. Er is geen moment waarop het ventilatiesysteem volledig kan worden teruggeschakeld, zoals in een kantoor 's nachts wel kan. Voor de Smart Readiness Indicator (SRI), een score die aangeeft hoe goed een gebouw omgaat met slimme technologie, betekent dit dat het domein Ventilatie het maximale gewicht krijgt: 3 van 3.
Bewoners van verpleeghuizen zijn vaak kwetsbaar voor slechte luchtkwaliteit. Een systeem dat automatisch reageert op CO2, vocht of bezetting, beschermt hen beter dan een systeem dat continu op vol vermogen draait of alleen met een tijdschakelklok werkt.
Welke smart-ready diensten tellen mee?
Binnen het domein Ventilatie beoordeelt de SRI zes smart-ready diensten, functies die aangeven hoe slim een systeem stuurt. Elke dienst kent functionaliteitsniveaus van 0 (geen automatische regeling) tot 4 (het meest geavanceerde niveau).
- V-1a: regeling van het luchtdebiet per ruimte, bijvoorbeeld op basis van CO2 of aanwezigheid.
- V-1c: regeling van luchtdebiet of druk op het niveau van de luchtbehandelingskast.
- V-2c: regeling van warmteterugwinning om oververhitting te voorkomen.
- V-2d: regeling van de toevoerluchttemperatuur.
- V-3: vrije koeling met buitenlucht, zoals nachtkoeling of enthalpiegestuurde regeling.
- V-6: rapportage van informatie over de luchtkwaliteit aan gebruikers of beheerders.
Voor een zorggebouw is vooral V-1a relevant. Comfort per kamer regelbaar houden is vaak een zorgeis. Een lokale vraaggestuurde regeling met kleppen per zone (niveau 4) sluit hier het best op aan.
Wat betekent dit voor de score?
Omdat warm tapwater en continu bedrijf grote, constante energiestromen zijn in zorggebouwen, is een systeem dat alleen reageert op bezetting, zonder rekening te houden met luchtkwaliteit, minder effectief. Rapportage van luchtkwaliteit (V-6) met een waarschuwing bij onderhoudsbehoeften draagt bij aan een hogere klasse.
De uiteindelijke score valt in een van zeven klassen, van onder 20 procent tot 90 tot 100 procent. Een zorggebouw met alleen tijdschakelregeling en zonder warmteterugwinningsregeling blijft in de lagere klassen steken, ongeacht andere domeinen.
Wat betekent dit voor u
- Eigenaar
- Voor eigenaren van zorggebouwen is het zinvol om de ventilatieregeling te toetsen aan de hoogste functionaliteitsniveaus, omdat dit domein het zwaarste gewicht krijgt in de score. Investeren in vraaggestuurde regeling per ruimte en betere rapportage over luchtkwaliteit levert daarom relatief veel op voor de Smart Readiness Indicator.
- Huurder
- Bewoners en zorgpersoneel merken een goed werkend ventilatiesysteem vooral aan frisse lucht zonder tocht en aan de mogelijkheid om het comfort per kamer aan te passen. Bij storingen zorgt een snelle melding ervoor dat problemen met luchtkwaliteit niet lang onopgemerkt blijven.
- Adviseur
- Bij de beoordeling van een zorggebouw is het belangrijk goed te kijken naar het functionaliteitsniveau van V-1a en V-6, omdat deze diensten direct raken aan de zorgeis van comfort per kamer en storingsmelding. Houd ook rekening met de wegingsfactor van 3 van 3 voor ventilatie, die eventuele zwakke scores in andere domeinen minder kan compenseren.
Volgende stap
Wilt u weten waar uw gebouw staat?