Zorggebouw · Verlichting
Verlichting in zorggebouw: wat de SRI meet
De SRI meet bij verlichting niet de lamp, maar de regeling: gaat het licht vanzelf uit als niemand er is, en dimt het mee met het daglicht. Dit is vaak het goedkoopste domein om punten te halen.
In het kort
- 1Deze pagina laat zien hoe de Smart Readiness Indicator het domein verlichting beoordeelt in zorggebouwen.
- 2Bij verpleeghuizen weegt verlichting zwaar mee: 2 van de 3 domeinen tellen hier extra.
- 3De SRI kijkt niet naar de lamp zelf, maar naar de regeling: schakelt en dimt het licht automatisch mee met aanwezigheid en daglicht.
Weging van dit domein voor dit gebouwtype
Welke diensten meetellen
| Dienst | Laagste niveau | Hoogste niveau | Advies |
|---|---|---|---|
| Aanwezigheidsregeling voor binnenverlichting L-1a · A · 4 niveaus | Handmatige aan/uit-schakelaar | Automatische detectie (handmatig aan/gedimd of automatisch uit) | niveau 2 of hoger |
| Regeling van het kunstlichtvermogen op basis van het daglichtniveau L-2 · 5 niveaus | Handmatig (centraal) | Automatisch dimmen inclusief scenegestuurde lichtregeling (tijdens bepaalde tijdsintervallen worden dynamische, aangepaste lichtscenes ingesteld, bijvoorbeeld op het gebied van verlichtingssterkte, verschillende gecorreleerde kleurtemperatuur (CCT) en de mogelijkheid om de lichtverdeling in de ruimte aan te passen aan bijvoorbeeld ontwerp, menselijke behoeften of visuele taken) | – |
Rekenvoorbeeld
Staat alles in dit domein op niveau 0, dan draagt het domein niets bij. Op het hoogste niveau voor alle diensten stijgt de indicatieve totaalscore van dit gebouwtype met ongeveer 4 procentpunt (van 33 naar 37 procent, met alle andere domeinen op niveau 1).
Waarom telt verlichting zwaar mee in een zorggebouw?
Een zorggebouw draait 24 uur per dag. Gangen, gemeenschappelijke ruimtes en kamers zijn voortdurend in gebruik, en nachtverlaging zoals in kantoren is vaak niet mogelijk. Juist daardoor loont slimme verlichtingsregeling extra: als het licht automatisch reageert op aanwezigheid en daglicht, wordt energie bespaard zonder dat het comfort van bewoners in het gedrang komt.
Voor dit gebouwtype weegt het domein verlichting 2 van de 3 mogelijke punten in de Smart Readiness Indicator (SRI), het meetinstrument dat aangeeft hoe goed een gebouw is voorbereid op slimme technologie. Dat is een relatief hoog gewicht, wat betekent dat verbeteringen in dit domein direct effect hebben op de totale score.
Wat meet de SRI precies bij verlichting?
De SRI beoordeelt niet de lamp of het armatuur, maar de manier waarop de verlichting wordt aangestuurd. Dat gebeurt via twee smart-ready diensten, functies die aangeven hoe geavanceerd een systeem is.
De eerste dienst, aanwezigheidsregeling voor binnenverlichting, kent functionaliteitsniveaus van 0 tot 3. Niveau 0 is een handmatige schakelaar, niveau 3 is automatische detectie waarbij het licht automatisch uitgaat maar handmatig aan of gedimd kan worden. De tweede dienst, regeling van het kunstlichtvermogen op basis van daglicht, loopt van niveau 0 (handmatig centraal) tot niveau 4 (automatisch dimmen met scenegestuurde lichtregeling, waarbij lichtsterkte en kleurtemperatuur per moment worden aangepast).
Wat betekent dit voor de praktijk in een zorgcentrum?
In verblijfsruimten is comfort per kamer vaak een zorgeis: bewoners moeten zelf licht kunnen aanpassen. Automatische aanwezigheidsdetectie in gangen en gemeenschappelijke ruimtes botst niet met die eis, en levert daar wel besparing op zonder comfortverlies.
Storingsmelding is in zorggebouwen cruciaal, omdat een defect verlichtingssysteem direct risico's oplevert voor kwetsbare bewoners. Een hoger functionaliteitsniveau in verlichting draagt daarom niet alleen bij aan energiebesparing, maar ook aan de betrouwbaarheid van het gebouw als geheel.
Wat betekent dit voor u
- Eigenaar
- Investeer in automatische aanwezigheidsdetectie en daglichtregeling in gangen en gemeenschappelijke ruimtes, want dit domein weegt zwaar mee in de SRI-score van een zorggebouw. Omdat verlichting vaak het goedkoopste domein is om punten te halen, is dit meestal de meest kosteneffectieve eerste stap.
- Huurder
- Als bewoner of medewerker merk je vooral dat gangen en algemene ruimtes vanzelf verlichten en verduisteren, terwijl je in je eigen kamer nog steeds zelf de lichtsterkte kunt regelen. Dat comfort blijft behouden, ook als het gebouw energiezuiniger wordt ingericht.
- Adviseur
- Beoordeel bij dit gebouwtype eerst het huidige functionaliteitsniveau van de twee smart-ready diensten in het domein verlichting, en houd rekening met het hoge gewicht van 2 van 3. Let op dat automatisering in gemeenschappelijke ruimtes niet mag botsen met de zorgeis dat bewoners comfort per kamer zelf kunnen regelen.
Volgende stap
Wilt u weten waar uw gebouw staat?