Hoe werkt de SRI-score?

De methodiek werkt met een catalogus van smart-ready diensten. Een dienst is een concrete functie van een installatie. Voorbeelden zijn het regelen van de warmteafgifte, het dimmen van verlichting op daglicht en het melden van storingen. De volledige catalogus telt 54 diensten, verdeeld over negen domeinen.

Elke dienst kent niveaus, meestal van 0 tot 4. Niveau 0 is de situatie zonder slimme regeling, vaak handmatige bediening. Het hoogste niveau is de slimste variant die de catalogus kent. Bij verlichting loopt de aanwezigheidsregeling van een handschakelaar tot automatische regeling per werkplek.

Niet elke dienst heeft vijf niveaus. Sommige diensten stoppen bij niveau 2 of 3, omdat er in de praktijk niet meer varianten bestaan. Diensten die in een gebouw ontbreken, vallen buiten de telling. Een gebouw zonder koeling wordt dus niet afgerekend op het ontbreken van koelregeling. Wel telt het domein dan niet mee in de weging.

De beoordelaar legt per dienst vast welk niveau hij aantreft en waarop dat oordeel berust. Dat kan een revisietekening zijn, een schermafdruk uit het gebouwbeheersysteem of een waarneming ter plaatse.

Een gekozen niveau levert geen los punt op. Het levert impactscores op: een oordeel over wat dat niveau bijdraagt aan zeven impactcriteria. Een aanwezigheidsmelder scoort bijvoorbeeld op energie-efficiëntie en op gemak, maar niet op energieflexibiliteit. Een omvormer die op een prijssignaal reageert, scoort juist wel op flexibiliteit.

De zeven criteria zijn gebundeld in drie kernfunctionaliteiten. Die drie wegen even zwaar: elk een derde van de eindscore. Dat is een bewuste keuze in de verordening. Een gebouw dat alleen op energie sterk is, komt daardoor niet vanzelf hoog uit. Binnen een kernfunctionaliteit tellen de criteria standaard even zwaar mee.

Niet elk domein is in elk gebouw even belangrijk. In een kantoor in Noord-Europa gaat het grootste deel van de energie naar verwarming. In Zuid-Europa is dat vaker koeling. De verordening gebruikt daarom een energiebalansbenadering: het gewicht van een domein volgt uit het aandeel van dat domein in de energiebalans van dat gebouwtype in die klimaatzone.

Die aanpak staat in bijlage V van Gedelegeerde Verordening (EU) 2020/2155. De Commissie levert standaardmatrices per klimaatzone en per hoofdcategorie, woningbouw en utiliteitsbouw. Een lidstaat mag eigen wegingsfactoren vaststellen, bijvoorbeeld op basis van de eigen gebouwvoorraad. Nederland heeft dat nog niet gedaan.

De energiebalansbenadering geldt voor de energiegerelateerde criteria: energie-efficiëntie, onderhoud en energieflexibiliteit. Voor de gebruikersgerichte criteria, zoals comfort en gezondheid, wegen de betrokken domeinen in de praktijk gelijk. Voor monitoring en regeling en de dynamische gebouwschil gelden vaste percentages. Zie de wegingsfactor in de begrippenlijst.

De verordening kent twee catalogi. Methode A gebruikt 27 diensten en is bedoeld voor een snelle beoordeling, vaak samen met het energielabel. Methode B gebruikt alle 54 diensten en is bedoeld voor een expertbeoordeling van een groter gebouw. Daarnaast bestaat methode C, de in-use variant, waarbij gemeten gegevens uit het gebouwbeheersysteem worden gebruikt. Zie methode A, B en C.

Beide catalogi leiden tot een percentage op dezelfde schaal. Scores uit methode A en methode B zijn daarom niet zonder meer vergelijkbaar op dienstniveau, wel op klasseniveau. Bijlage VIII van Verordening (EU) 2020/2155 legt zeven banden vast. De grenzen liggen bij 20, 35, 50, 65, 80 en 90 procent.

De totaalscore is niet het enige resultaat. Het rapport toont ook de score per kernfunctionaliteit en per impactcriterium. Juist die deelscores maken duidelijk waar winst zit. Zie wat er in het certificaat staat.