SRI vs GACS
De GACS-plicht is wettelijk en geldt nu. De SRI is een vrijwillige maatstaf die naar verwachting in 2027 verplicht wordt. Ze raken dezelfde gebouwen, dezelfde installaties en vaak dezelfde regelaar in de meterkast.
Zuletzt geprüft am 9. September 2026
Kurz gefasst
- 1GACS is een verplichting: boven 290 kW moet een gebouwautomatiserings- en controlesysteem aanwezig zijn.
- 2De SRI is een meetlat die beoordeelt hoe slim alle installaties in negen domeinen worden geregeld.
- 3Een GACS-conform gebouw scoort meestal goed in het domein monitoring en regeling, maar niet automatisch hoog in totaal.
De verschillen op een rij
Zeven punten waarop GACS en de SRI uiteenlopen.
| Punt | GACS | SRI |
|---|---|---|
| Wat het meet | Of er een systeem aanwezig is dat het energiegebruik bewaakt, analyseert, bijstuurt en storingen meldt. | Hoe slim negen domeinen worden geregeld, van verwarming tot laden, plus de reactie op gebruikers en op het net. |
| Basis | Wettelijk. In Nederland via het Besluit bouwwerken leefomgeving, met NEN-EN-ISO 52120 als norm. | Europees vastgelegd in Verordening (EU) 2020/2155, nu nog vrijwillig. |
| Schaal | Voldoen of niet voldoen. De norm kent wel klassen A tot D voor gebouwautomatisering. | Een percentage van 0 tot 100 en een van zeven klassen. |
| Wie beoordeelt | De eigenaar toont naleving aan. Het bevoegd gezag houdt toezicht. | Een adviseur die met het EU-rekenblad werkt. Nederland kent nog geen erkenningsregime. |
| Voor wie | Utiliteitsgebouwen met verwarming, koeling of ventilatie boven 290 kW. Vanaf 2030 boven 70 kW. | Alle gebouwen mogen. Naar verwachting verplicht voor utiliteitsgebouwen boven 290 kW. |
| Geldigheid | Doorlopend. Het systeem moet blijven werken en onderhouden worden. | Geen vaste termijn. Een verbouwing of nieuwe regelinstallatie maakt de score achterhaald. |
| Overlap | Bewaking, storingsmelding en benchmarking van verbruik zijn kernvereisten. | Precies die functies scoren hoog in het domein monitoring en regeling. |
Wanneer heeft u welke nodig
GACS is geen keuze. Heeft uw gebouw verwarming, koeling of ventilatie met een opgeteld nominaal vermogen boven 290 kW, dan moet er een systeem zijn. Dat systeem bewaakt het verbruik, analyseert het, stuurt bij en meldt storingen. Zie gebouwautomatisering boven 290 kW voor de eisen en de uitzonderingen.
De SRI is een keuze, en meestal een logische vervolgstap. U heeft dan al een systeem staan dat data verzamelt. De vraag is alleen wat u ermee doet. De SRI beantwoordt die vraag voor het hele gebouw, niet alleen voor de installaties die onder de plicht vallen.
Hier zit de belangrijkste denkfout. Een gebouw dat aan de GACS-plicht voldoet, scoort inderdaad goed op monitoring en regeling. Dat is een van de negen domeinen. In de overige acht kan het pand alsnog laag uitkomen. Verlichting zonder aanwezigheidsdetectie, ventilatie op een vast tijdschema en zonwering die met de hand gaat, kosten allemaal punten. Voldoen aan de plicht betekent dus niet dat u een goede SRI-score heeft.
Praktisch werkt de volgorde zo. Zorg eerst dat u aan de GACS-plicht voldoet, want dat is wettelijk. Gebruik daarna de SRI om te bepalen welke stap daarna het meeste oplevert. Vaak blijkt dat de aanwezige regelaar meer kan dan er is ingesteld. De uitbreiding kost dan software en inregeltijd, geen nieuwe hardware.
Denk ook aan het beheer na oplevering. Een systeem dat niemand uitleest, levert geen besparing op. De GACS-plicht vraagt om bewaken en bijsturen, niet alleen om installeren. Diezelfde eis zit in de SRI, bij de diensten over rapportage en storingsdetectie.
Let ook op de norm. NEN-EN-ISO 52120 kent klassen voor gebouwautomatisering. Die klassen zijn niet hetzelfde als de SRI-klassen. Een gebouw in norm-klasse B is niet automatisch een SRI-klasse B. Vergelijk ze niet met elkaar in rapportages.
Was das für Sie bedeutet
- Eigenaar
- Controleer eerst het opgetelde vermogen per installatiesoort. Boven 290 kW loopt u nu al risico op handhaving. Zie de pagina voor vastgoedeigenaren.
- Gemeente
- Veel sporthallen en gemeentehuizen zitten net rond de grens. Inventariseer de vermogens voordat u opdrachten uitzet.
- Installateur
- De GACS-opdracht is vaak het natuurlijke moment om ook de andere domeinen door te lichten. Zie de pagina voor installateurs en adviseurs.
- Belegger
- Een pand boven 290 kW zonder werkend systeem draagt een nalevingsrisico. Neem dit op in de technische due diligence.
Häufige Fragen
Ben ik met een GACS-systeem klaar voor de SRI?
Nee. U scoort goed op monitoring en regeling, maar dat is een van de negen domeinen. De overige acht bepalen het grootste deel van de score.
Wanneer geldt de drempel van 70 kW?
Vanaf 2030. Dan vallen veel middelgrote panden alsnog onder de plicht. Zie de tijdlijn.
Is NEN-EN-ISO 52120 hetzelfde als de SRI-methodiek?
Nee. De norm beschrijft functies en klassen van gebouwautomatisering. De SRI gebruikt een eigen catalogus van 54 diensten.
Nächster Schritt
Valt uw gebouw boven de 290 kW?
Bekijk eerst de regels, maak daarna een indicatie van uw SRI-score.
Quellen
- Richtlijn (EU) 2024/1275 (EPBD), artikelen 13 en 15
- RVO: gebouwautomatisering en -controlesysteem
- Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl), Bevat de eisen aan het gebouwautomatiserings- en controlesysteem.
- Gedelegeerde Verordening (EU) 2020/2155