Industrie en productie · Monitoring en regeling
Monitoring en regeling in industrie en productie: wat de SRI meet
Monitoring en regeling is het zenuwstelsel van het gebouw: het gebouwbeheersysteem dat installaties op elkaar afstemt, storingen herkent, energieverbruik rapporteert en kan reageren op de bezetting en op signalen van het energienet.
In het kort
- 1Deze pagina laat zien hoe de Smart Readiness Indicator werkt voor industrie- en productiegebouwen.
- 2Het domein monitoring en regeling telt hier het zwaarst mee, met een wegingsfactor van 3 van 3.
- 3Bij industriegebouwen boven 290 kW wordt het gebouwbeheersysteem naar verwachting een verplicht aandachtspunt zodra de Europese Commissie de aangekondigde gedelegeerde handeling aanneemt.
Weging van dit domein voor dit gebouwtype
Welke diensten meetellen
| Dienst | Laagste niveau | Hoogste niveau | Advies |
|---|---|---|---|
| Draaiurenbeheer van HVAC-systemen MC-3 · 4 niveaus | Handmatige instelling | Aan/uit-regeling van de verwarmings- en koelinstallaties op basis van predictieve regeling of netsignalen | – |
| Detectie van storingen in technische gebouwsystemen en ondersteuning bij de diagnose ervan MC-4 · 4 niveaus | Geen centrale weergave van gedetecteerde storingen en alarmen | Met centrale weergave van gedetecteerde storingen en alarmen voor alle relevante technische gebouwsystemen, inclusief diagnosefuncties | – |
| Aanwezigheidsdetectie: gekoppelde diensten MC-9 · 3 niveaus | Geen | Gecentraliseerde aanwezigheidsdetectie die meerdere technische gebouwsystemen aanstuurt, zoals verlichting en verwarming | – |
| Centrale rapportage van de prestaties en het energiegebruik van technische gebouwsystemen MC-13 · A · 4 niveaus | Geen | Centrale of externe rapportage van het realtime energieverbruik per energiedrager, waarbij technische gebouwsystemen van alle hoofddomeinen in één interface worden samengebracht | hoogste niveau |
| Integratie met het slimme net MC-25 · A · 3 niveaus | Geen: geen afstemming tussen het net en de technische gebouwsystemen; het gebouw functioneert onafhankelijk van de netbelasting | Gecoördineerde vraagsturing van meerdere technische gebouwsystemen | hoogste niveau |
| Rapportage van informatie over de prestaties en werking van vraagsturing MC-28 · 3 niveaus | Geen | Rapportage van informatie over de actuele, historische en voorspelde status van de vraagsturing, inclusief de aangestuurde energiestromen | – |
| Overschrijven van de vraagsturingsregeling MC-29 · 5 niveaus | Geen vraagsturingsregeling | Tijdgestuurd overschrijven van de vraagsturingsregeling en heractivering met geoptimaliseerde regeling | – |
| Eén platform voor geautomatiseerde regeling en coördinatie tussen technische gebouwsystemen, met optimalisatie van de energiestroom op basis van aanwezigheid, weer en netsignalen MC-30 · A · 4 niveaus | Geen | Eén platform voor geautomatiseerde regeling en coördinatie tussen technische gebouwsystemen, met optimalisatie van de energiestroom op basis van aanwezigheid, weer en netsignalen | hoogste niveau |
Rekenvoorbeeld
Staat alles in dit domein op niveau 0, dan draagt het domein niets bij. Op het hoogste niveau voor alle diensten stijgt de indicatieve totaalscore van dit gebouwtype met ongeveer 22 procentpunt (van 26 naar 48 procent, met alle andere domeinen op niveau 1).
Wat meet de Smart Readiness Indicator bij industriegebouwen?
De Smart Readiness Indicator (SRI) beoordeelt hoe goed een gebouw en zijn installaties zijn voorbereid op slimme, energie-efficiënte werking. Bij industrie en productie gaat het uitdrukkelijk niet om het productieproces zelf. De beoordeling richt zich op het gebouw en de technische installaties eromheen.
Dat onderscheid is belangrijk. Een fabriekshal kan een geavanceerd energiemanagementsysteem voor het proces hebben, terwijl het gebouw zelf laag scoort. De SRI kijkt naar restwarmtebenutting, monitoring en flexibiliteit van de gebouwinstallaties, los van wat er in het proces gebeurt.
Waarom telt monitoring en regeling zo zwaar mee?
Voor industrie en productie krijgt het domein monitoring en regeling (MC) de maximale wegingsfactor: 3 van 3. Dit domein omvat het gebouwbeheersysteem, dat installaties op elkaar afstemt en storingen signaleert.
Deze zware weging past bij de praktijk. Industriegebouwen hebben vaak een grote elektrische aansluiting. Flexibiliteit, het kunnen aanpassen van verbruik aan het net, is daardoor letterlijk geld waard.
De diensten in dit domein lopen uiteen van draaiurenbeheer van verwarmings- en koelinstallaties (MC-3) tot integratie met het slimme net (MC-25). Ook storingsdetectie (MC-4) en centrale energierapportage (MC-13) horen hierbij.
Wat betekent vraagsturing voor industriegebouwen?
Vraagsturing, het afstemmen van energieverbruik op signalen van het elektriciteitsnet, komt terug in meerdere diensten. MC-25, MC-28 en MC-29 gaan hier direct over.
Een hoger functionaliteitsniveau betekent hier meer coördinatie: van losse vraagsturing per installatie naar een gecoördineerde aanpak over meerdere technische gebouwsystemen. Het hoogste niveau van MC-30 combineert dit met optimalisatie op basis van aanwezigheid, weer en netsignalen.
Wanneer wordt dit verplicht?
De SRI is nu vrijwillig. Voor utiliteitsgebouwen met een HVAC-vermogen boven 290 kW, waarvan industriegebouwen vaak deel uitmaken, wordt de indicator naar verwachting verplicht via een gedelegeerde handeling die de Europese Commissie uiterlijk 30 juni 2027 moet aannemen.
Los daarvan geldt voor deze gebouwen al een verplichting tot gebouwautomatisering onder artikel 13 van de EPBD (richtlijn energieprestatie gebouwen), sinds eind 2024 voor vermogens boven 290 kW.
Wat betekent dit voor u
- Eigenaar
- Breng eerst in kaart welke gebouwgebonden monitoring- en regelfuncties al aanwezig zijn, los van het energiemanagement van het productieproces. Gezien de zware weging van dit domein voor industriegebouwen en de aankomende verplichting boven 290 kW is dit een goed moment om achterstanden in kaart te brengen.
- Huurder
- Als huurder van een bedrijfshal merkt u vooral of storingen snel worden gesignaleerd en of energieverbruik inzichtelijk is. Een gebouw met hogere monitoring- en regelfuncties biedt doorgaans meer grip op de eigen energiekosten en minder onverwachte uitval.
- Adviseur
- Let bij de beoordeling scherp op de scheiding tussen proces en gebouw: alleen de gebouwgebonden installaties tellen mee voor de SRI. Besteed extra aandacht aan de diensten binnen monitoring en regeling, gezien de maximale wegingsfactor van 3 van 3 voor dit gebouwtype.
Volgende stap
Wilt u weten waar uw gebouw staat?