Industrie en productie · Ventilatie
Ventilatie in industrie en productie: wat de SRI meet
Bij ventilatie draait het om vraaggestuurd ventileren: meer lucht als er meer mensen zijn of de CO2 oploopt, minder als een ruimte leeg is. Ook warmteterugwinning, vrije koeling met buitenlucht en de rapportage over luchtkwaliteit tellen mee.
In het kort
- 1Deze pagina laat zien hoe de Smart Readiness Indicator werkt voor industrie- en productiegebouwen.
- 2Ventilatie weegt hier zwaar mee, met een gewicht van 2 op 3 ten opzichte van andere domeinen.
- 3De beoordeling gaat alleen over het gebouw en zijn installaties, niet over het productieproces zelf.
Weging van dit domein voor dit gebouwtype
Welke diensten meetellen
| Dienst | Laagste niveau | Hoogste niveau | Advies |
|---|---|---|---|
| Regeling van het toevoerluchtdebiet op ruimteniveau V-1a · A · 5 niveaus | Geen ventilatiesysteem of handmatige regeling | Lokale vraaggestuurde regeling op basis van luchtkwaliteitssensoren (CO2, VOS, ...) waarbij het lokale debiet van/naar de zone wordt geregeld met kleppen | niveau 2 of hoger |
| Regeling van luchtdebiet of druk op het niveau van de luchtbehandelingskast V-1c · 5 niveaus | Geen automatische regeling: continue toevoer van luchtdebiet voor de maximale belasting van alle ruimten | Automatische debiet- of drukregeling met druk-reset: belastingsafhankelijke toevoer van luchtdebiet voor de vraag van alle aangesloten ruimten (voor variabel-volumesystemen met frequentieregelaar) | – |
| Regeling van de warmteterugwinning: voorkomen van oververhitting V-2c · 3 niveaus | Zonder oververhittingsregeling | Moduleren of omleiden van de warmteterugwinning op basis van meerdere ruimtetemperatuursensoren of predictieve regeling | – |
| Regeling van de toevoerluchttemperatuur op het niveau van de luchtbehandelingskast V-2d · 4 niveaus | Geen automatische regeling | Variabel instelpunt met belastingsafhankelijke compensatie. Een regelkring stuurt de toevoerluchttemperatuur. Het instelpunt wordt bepaald als functie van de belasting in de ruimte | – |
| Free cooling met mechanisch ventilatiesysteem V-3 · 4 niveaus | Geen automatische regeling | h,x-gestuurde regeling: de hoeveelheid buitenlucht en recirculatielucht wordt voortdurend gemoduleerd om de hoeveelheid mechanische koeling te minimaliseren. De berekening gebeurt op basis van temperatuur en vochtigheid (enthalpie) | – |
| Rapportage van informatie over de luchtkwaliteit (IAQ) V-6 · A · 4 niveaus | Geen | Realtime monitoring en historische gegevens over de luchtkwaliteit beschikbaar voor de gebruikers, met waarschuwing bij onderhoudsbehoeften of acties van de gebruiker (bijvoorbeeld raam openen) | niveau 2 of hoger |
Rekenvoorbeeld
Staat alles in dit domein op niveau 0, dan draagt het domein niets bij. Op het hoogste niveau voor alle diensten stijgt de indicatieve totaalscore van dit gebouwtype met ongeveer 11 procentpunt (van 32 naar 43 procent, met alle andere domeinen op niveau 1).
Wat meet de SRI bij een industrie- of productiegebouw?
De Smart Readiness Indicator (SRI) beoordeelt hoe slim de installaties van een gebouw zijn. Bij industrie en productie geldt een belangrijke beperking: alleen het gebouw en zijn technische installaties tellen mee. Het productieproces zelf, zoals machines of productielijnen, valt buiten de beoordeling.
Dit onderscheid is nodig omdat productieprocessen enorm verschillen per bedrijf. De SRI kijkt naar wat elk gebouw gemeen heeft: verwarming, koeling, ventilatie en energiebeheer van het gebouw zelf. Restwarmte uit het proces, monitoring en flexibiliteit van het elektriciteitsnet zijn wel relevante aanknopingspunten.
Industriële gebouwen hebben vaak al een vorm van energiemanagement, omdat dit nodig is voor het proces. Deze bestaande systemen kunnen soms ook bijdragen aan een hogere SRI-score voor het gebouwdeel.
Waarom telt ventilatie zo zwaar mee?
Het domein Ventilatie (V) heeft voor dit gebouwtype een wegingsfactor van 2 op de 3. Dat is hoog vergeleken met andere domeinen. Ventilatie draait om vraaggestuurd ventileren: meer lucht toevoeren als er meer mensen aanwezig zijn of als de CO2-waarde stijgt, minder lucht als een ruimte leeg staat.
Bij grote productiehallen en bedrijfsgebouwen kan een goed geregeld ventilatiesysteem veel energie besparen. Warmteterugwinning, vrije koeling met buitenlucht (het gebruik van koele buitenlucht in plaats van mechanische koeling) en rapportage over luchtkwaliteit spelen hierbij een rol.
Welke smart-ready diensten horen bij ventilatie?
Binnen dit domein worden verschillende smart-ready diensten (functies die een gebouw slimmer maken) beoordeeld. Voorbeelden zijn de regeling van het toevoerluchtdebiet op ruimteniveau en op het niveau van de luchtbehandelingskast, de regeling van warmteterugwinning om oververhitting te voorkomen, en de regeling van de toevoerluchttemperatuur.
Ook vrije koeling met een mechanisch ventilatiesysteem en de rapportage van informatie over luchtkwaliteit tellen mee. Elke dienst kent functionaliteitsniveaus van 0 tot 4, waarbij niveau 0 staat voor geen automatische regeling en niveau 4 voor de meest geavanceerde, vraaggestuurde aansturing.
Wat betekent dit voor de verplichting?
De SRI is op dit moment vrijwillig. Industriegebouwen met een verwarmings-, ventilatie- en airconditioningvermogen (HVAC) boven 290 kilowatt vallen vaak in deze categorie, en juist voor die groep wordt de SRI naar verwachting verplicht.
De Europese Commissie moet uiterlijk 30 juni 2027 een gedelegeerde handeling aannemen die dit regelt. Tot die tijd kunnen eigenaren van industriegebouwen de SRI gebruiken om alvast inzicht te krijgen in de slimheid van hun installaties.
Wat betekent dit voor u
- Eigenaar
- Laat de ventilatie-installatie van uw productiegebouw beoordelen, omdat dit domein zwaar meeweegt in de score en vaak veel ruimte voor verbetering biedt. Investeren in vraaggestuurde regeling en warmteterugwinning kan zowel de SRI-klasse verhogen als het energieverbruik verlagen.
- Huurder
- Als huurder van een bedrijfshal merkt u een betere ventilatie vooral aan een constantere luchtkwaliteit en minder tocht of temperatuurschommelingen. Een hogere SRI-score kan ook wijzen op lagere gedeelde energiekosten, omdat het gebouw efficiënter met verwarming en koeling omgaat.
- Adviseur
- Let bij de beoordeling scherp op het onderscheid tussen gebouwinstallaties en het productieproces, want alleen het eerste telt mee voor de SRI. Besteed extra aandacht aan de ventilatiediensten, gezien hun zware weging, en controleer of bestaand energiemanagement voor het proces ook functies voor het gebouw omvat.
Volgende stap
Wilt u weten waar uw gebouw staat?