Kantoor · Koeling
Koeling in kantoor: wat de SRI meet
Koeling is de spiegel van verwarming: per ruimte regelen, voorkomen dat verwarming en koeling tegen elkaar in werken, koude opslaan als stroom goedkoop is, en de koelmachine laten meebewegen met de werkelijke vraag.
In het kort
- 1Deze pagina laat zien hoe slim een kantoor omgaat met koeling, gemeten via de Smart Readiness Indicator.
- 2In kantoren telt het domein koeling voor het maximale gewicht mee, omdat klimaatinstallaties er zwaar op de energierekening drukken.
- 3De tabel toont per smart-ready dienst welk functionaliteitsniveau een gebouw haalt, van geen automatische regeling tot volledig netgestuurd bedrijf.
Weging van dit domein voor dit gebouwtype
Welke diensten meetellen
| Dienst | Laagste niveau | Hoogste niveau | Advies |
|---|---|---|---|
| Regeling van de koelafgifte C-1a · A · 5 niveaus | Geen automatische regeling | Individuele ruimteregeling met communicatie en aanwezigheidsdetectie | hoogste niveau |
| Afgifteregeling voor TABS (koelmodus) C-1b · 4 niveaus | Geen automatische regeling | Geavanceerde centrale automatische regeling met intermitterend bedrijf en/of terugkoppeling op basis van de ruimtetemperatuur | – |
| Regeling van de temperatuur van koudwater in het distributienet (aanvoer of retour) C-1c · 3 niveaus | Constante temperatuurregeling | Vraaggestuurde regeling | – |
| Regeling van distributiepompen in netwerken C-1d · 5 niveaus | Geen automatische regeling | Toerengeregelde pompsturing (extern vraagsignaal) | – |
| Interlock: gelijktijdig verwarmen en koelen in dezelfde ruimte voorkomen C-1f · 3 niveaus | Geen interlock | Volledige interlock (het regelsysteem zorgt ervoor dat gelijktijdig verwarmen en koelen niet kan plaatsvinden) | – |
| Regeling van de werking van thermische energieopslag (TES) C-1g · 4 niveaus | Continu opslagbedrijf | Koudeopslag geschikt voor flexibele sturing via netsignalen (bijvoorbeeld vraagsturing/DSM) | – |
| Regeling van de koudeopwekker C-2a · A · 4 niveaus | Aan/uit-regeling van de koudeproductie | Variabele regeling van het productievermogen afhankelijk van de belasting EN externe signalen van het net | hoogste niveau |
| Volgordebepaling bij verschillende koudeopwekkers C-2b · 5 niveaus | Prioriteiten uitsluitend op basis van draaiuren | Volgordebepaling op basis van een dynamische prioriteitenlijst, inclusief externe signalen van het net | – |
| Rapportage van informatie over de prestaties van het koelsysteem C-3 · A · 5 niveaus | Geen | Centrale of externe rapportage van prestatie-evaluatie inclusief voorspelling en/of benchmarking, met daarbij voorspellend beheer en storingsdetectie | hoogste niveau |
| Flexibiliteit en interactie met het net C-4 · A · 5 niveaus | Geen automatische regeling | Geoptimaliseerde regeling van het koelsysteem op basis van lokale voorspellingen en netsignalen (bijvoorbeeld via modelgebaseerde predictieve regeling) | hoogste niveau |
Rekenvoorbeeld
Staat alles in dit domein op niveau 0, dan draagt het domein niets bij. Op het hoogste niveau voor alle diensten stijgt de indicatieve totaalscore van dit gebouwtype met ongeveer 16 procentpunt (van 30 naar 46 procent, met alle andere domeinen op niveau 1).
Waarom telt koeling zo zwaar mee in een kantoor?
Kantoren hebben wisselende bezetting per uur en per dag. Vergaderzalen lopen vol en leeg, terwijl de koeling vaak op volle kracht doordraait.
Daarom weegt het domein koeling in dit gebouwtype voor het maximale gewicht van drie op drie mee in de score van de Smart Readiness Indicator (SRI). De SRI is een vrijwillig Europees instrument dat meet hoe goed gebouwautomatisering en digitale techniek een gebouw ondersteunen.
Welke smart-ready diensten zitten in dit domein?
Het domein koeling bestaat uit meerdere smart-ready diensten. Elke dienst beschrijft een specifieke regeltaak, met functionaliteitsniveaus van 0 tot 4.
- Regeling van de koelafgifte per ruimte, met of zonder communicatie naar het gebouwbeheersysteem (GBS)
- Afgifteregeling voor thermisch actieve bouwdelen (TABS) in koelmodus
- Temperatuurregeling van het koudwaternet en sturing van distributiepompen
- Interlock, die voorkomt dat verwarming en koeling tegelijk in dezelfde ruimte werken
- Sturing van thermische energieopslag en van de koudeopwekker zelf
- Volgordebepaling bij meerdere koudeopwekkers
- Rapportage van prestaties en flexibiliteit richting het elektriciteitsnet
Een hoger niveau betekent meestal minder handmatig ingrijpen en meer afstemming op de werkelijke vraag.
Wat betekent interlock in de praktijk?
Zonder interlock kunnen verwarming en koeling in dezelfde ruimte tegen elkaar in werken. Dat kost onnodig veel energie zonder dat iemand het merkt.
Een volledige interlock zorgt ervoor dat het regelsysteem dit technisch onmogelijk maakt, niet alleen via instelpunten maar via harde sturing.
Hoe verhoudt dit zich tot de Europese regels?
Gebouwautomatisering is al verplicht voor kantoren met een klimaatinstallatie boven 290 kilowatt, sinds eind 2024. Dit type kantoor valt hier vaak onder.
De SRI zelf blijft vrijwillig totdat de Europese Commissie uiterlijk 30 juni 2027 een gedelegeerde handeling aanneemt. Die zou de SRI naar verwachting verplicht stellen voor utiliteitsgebouwen boven diezelfde grens van 290 kilowatt.
Wat betekent dit voor u
- Eigenaar
- Laat de bestaande koelinstallatie en het gebouwbeheersysteem doorlichten op de diensten in dit domein, want vaak is de techniek al aanwezig maar slecht ingeregeld. Een hoger functionaliteitsniveau op interlock en volgordebepaling levert vaak snel besparing op zonder grote investering.
- Huurder
- Een kantoor met een goed ingeregelde koeling voelt stabieler aan: minder koude of warme plekken, ook als de bezetting wisselt. U merkt het vooral aan comfort, niet aan techniek die u zelf hoeft te bedienen.
- Adviseur
- Controleer bij de beoordeling of interlock daadwerkelijk technisch is afgedwongen en niet alleen via instelpunten is geregeld. Besteed extra aandacht aan de rapportagefunctie, want zonder historische gegevens en benchmarking blijft voorspellend beheer buiten bereik.
Volgende stap
Wilt u weten waar uw gebouw staat?