School · Koeling
Koeling in school: wat de SRI meet
Koeling is de spiegel van verwarming: per ruimte regelen, voorkomen dat verwarming en koeling tegen elkaar in werken, koude opslaan als stroom goedkoop is, en de koelmachine laten meebewegen met de werkelijke vraag.
In het kort
- 1Deze pagina laat zien hoe de Smart Readiness Indicator (SRI) het domein Koeling beoordeelt voor scholen.
- 2Koeling telt in scholen met een relatief gewicht van 1 op een schaal van 0 tot 3 mee in de totaalscore.
- 3Bij scholen gaat het vooral om het voorkomen van tegenwerkende verwarming en koeling en om koeling die het lesrooster volgt.
Weging van dit domein voor dit gebouwtype
Welke diensten meetellen
| Dienst | Laagste niveau | Hoogste niveau | Advies |
|---|---|---|---|
| Regeling van de koelafgifte C-1a · A · 5 niveaus | Geen automatische regeling | Individuele ruimteregeling met communicatie en aanwezigheidsdetectie | minimaal niveau 1 |
| Afgifteregeling voor TABS (koelmodus) C-1b · 4 niveaus | Geen automatische regeling | Geavanceerde centrale automatische regeling met intermitterend bedrijf en/of terugkoppeling op basis van de ruimtetemperatuur | – |
| Regeling van de temperatuur van koudwater in het distributienet (aanvoer of retour) C-1c · 3 niveaus | Constante temperatuurregeling | Vraaggestuurde regeling | – |
| Regeling van distributiepompen in netwerken C-1d · 5 niveaus | Geen automatische regeling | Toerengeregelde pompsturing (extern vraagsignaal) | – |
| Interlock: gelijktijdig verwarmen en koelen in dezelfde ruimte voorkomen C-1f · 3 niveaus | Geen interlock | Volledige interlock (het regelsysteem zorgt ervoor dat gelijktijdig verwarmen en koelen niet kan plaatsvinden) | – |
| Regeling van de werking van thermische energieopslag (TES) C-1g · 4 niveaus | Continu opslagbedrijf | Koudeopslag geschikt voor flexibele sturing via netsignalen (bijvoorbeeld vraagsturing/DSM) | – |
| Regeling van de koudeopwekker C-2a · A · 4 niveaus | Aan/uit-regeling van de koudeproductie | Variabele regeling van het productievermogen afhankelijk van de belasting EN externe signalen van het net | minimaal niveau 1 |
| Volgordebepaling bij verschillende koudeopwekkers C-2b · 5 niveaus | Prioriteiten uitsluitend op basis van draaiuren | Volgordebepaling op basis van een dynamische prioriteitenlijst, inclusief externe signalen van het net | – |
| Rapportage van informatie over de prestaties van het koelsysteem C-3 · A · 5 niveaus | Geen | Centrale of externe rapportage van prestatie-evaluatie inclusief voorspelling en/of benchmarking, met daarbij voorspellend beheer en storingsdetectie | minimaal niveau 1 |
| Flexibiliteit en interactie met het net C-4 · A · 5 niveaus | Geen automatische regeling | Geoptimaliseerde regeling van het koelsysteem op basis van lokale voorspellingen en netsignalen (bijvoorbeeld via modelgebaseerde predictieve regeling) | minimaal niveau 1 |
Rekenvoorbeeld
Staat alles in dit domein op niveau 0, dan draagt het domein niets bij. Op het hoogste niveau voor alle diensten stijgt de indicatieve totaalscore van dit gebouwtype met ongeveer 16 procentpunt (van 30 naar 46 procent, met alle andere domeinen op niveau 1).
Waarom is koeling relevant voor scholen?
Scholen hebben een vast rooster en lange periodes van leegstand tijdens vakanties. Een koelsysteem dat hierop reageert, voorkomt onnodig energieverbruik in lege lokalen.
De Smart Readiness Indicator (SRI) beoordeelt niet alleen of een school gekoeld wordt, maar ook hoe slim dat gebeurt. Bij scholen weegt dit domein binnen de methodiek met een relatieve factor van 1, wat past bij het feit dat verwarming en ventilatie doorgaans zwaarder meetellen.
Welke diensten worden beoordeeld?
Binnen het domein Koeling (C) kijkt de SRI naar meerdere smart-ready diensten. Deze diensten zijn onderverdeeld in functionaliteitsniveaus, van 0 (geen automatische regeling) tot 3 of 4 (geavanceerde, netgekoppelde sturing).
- Regeling van de koelafgifte: van geen sturing tot individuele ruimteregeling met aanwezigheidsdetectie.
- Interlock: voorkomt dat verwarming en koeling in dezelfde ruimte tegen elkaar in werken.
- Thermische energieopslag: koude opslaan op momenten dat dit voordelig is.
- Regeling van de koudeopwekker en volgordebepaling: bepaalt hoe efficiënt meerdere koelmachines samenwerken.
- Rapportage en netflexibiliteit: geeft inzicht in prestaties en de mogelijkheid om mee te bewegen met het elektriciteitsnet.
Voor scholen zijn vooral de interlockfunctie en het volgen van het rooster praktisch relevant. Veel schoolgebouwen hebben nog oudere installaties met tijdklokken, die op de laagste niveaus scoren.
Wat betekent dit voor de score van een school?
Een school met alleen tijdklokken en geen ruimteregeling scoort op de meeste koeldiensten op niveau 0 of 1. Investeringen in individuele ruimteregeling of interlock tussen verwarming en koeling verhogen het functionaliteitsniveau direct.
Omdat het domein Koeling met een relatieve factor van 1 meetelt, heeft verbetering hier een merkbaar maar geen dominant effect op de totale SRI-score. Andere domeinen, zoals ventilatie en verwarming, zijn voor scholen vaak minstens zo bepalend.
Wat betekent dit voor u
- Eigenaar
- Een schoolbestuur of gebouweigenaar doet er goed aan eerst te inventariseren op welk niveau de bestaande koelregeling nu zit, vooral bij oudere installaties met tijdklokken. Gerichte verbeteringen, zoals een interlock tussen verwarming en koeling of koppeling van de koeling aan het lesrooster, leveren binnen een beperkt budget de meeste winst op.
- Huurder
- Leerlingen en docenten merken vooral verschil in het comfort van het lokaal: minder oververhitte of te koude ruimtes tijdens lesuren. Buiten schooltijd en in vakanties draait het koelsysteem dan minder of helemaal niet, zonder dat dit ten koste gaat van het comfort tijdens de les.
- Adviseur
- Een adviseur die de SRI voor een school beoordeelt, moet nagaan of het koelsysteem daadwerkelijk het lesrooster volgt en of gelijktijdig verwarmen en koelen wordt voorkomen. Let ook op de wisselwerking met andere domeinen: bij scholen bepalen ventilatie en verwarming vaak een groter deel van de totaalscore dan koeling.
Volgende stap
Wilt u weten waar uw gebouw staat?