Ziekenhuis · Koeling

Koeling in ziekenhuis: wat de SRI meet

Koeling is de spiegel van verwarming: per ruimte regelen, voorkomen dat verwarming en koeling tegen elkaar in werken, koude opslaan als stroom goedkoop is, en de koelmachine laten meebewegen met de werkelijke vraag.

In het kort

1Deze pagina laat zien hoe de Smart Readiness Indicator het domein koeling beoordeelt bij ziekenhuizen.
2Ziekenhuizen liggen altijd boven de 290 kW-drempel en hebben vrijwel altijd al een gebouwbeheersysteem.
3Het domein koeling telt voor dit gebouwtype met het maximale gewicht van 3 op 3.

Weging van dit domein voor dit gebouwtype

zwaar

Welke diensten meetellen

Dienst	Laagste niveau	Hoogste niveau	Advies
Regeling van de koelafgifte C-1a · A · 5 niveaus	Geen automatische regeling	Individuele ruimteregeling met communicatie en aanwezigheidsdetectie	hoogste niveau
Afgifteregeling voor TABS (koelmodus) C-1b · 4 niveaus	Geen automatische regeling	Geavanceerde centrale automatische regeling met intermitterend bedrijf en/of terugkoppeling op basis van de ruimtetemperatuur	–
Regeling van de temperatuur van koudwater in het distributienet (aanvoer of retour) C-1c · 3 niveaus	Constante temperatuurregeling	Vraaggestuurde regeling	–
Regeling van distributiepompen in netwerken C-1d · 5 niveaus	Geen automatische regeling	Toerengeregelde pompsturing (extern vraagsignaal)	–
Interlock: gelijktijdig verwarmen en koelen in dezelfde ruimte voorkomen C-1f · 3 niveaus	Geen interlock	Volledige interlock (het regelsysteem zorgt ervoor dat gelijktijdig verwarmen en koelen niet kan plaatsvinden)	–
Regeling van de werking van thermische energieopslag (TES) C-1g · 4 niveaus	Continu opslagbedrijf	Koudeopslag geschikt voor flexibele sturing via netsignalen (bijvoorbeeld vraagsturing/DSM)	–
Regeling van de koudeopwekker C-2a · A · 4 niveaus	Aan/uit-regeling van de koudeproductie	Variabele regeling van het productievermogen afhankelijk van de belasting EN externe signalen van het net	hoogste niveau
Volgordebepaling bij verschillende koudeopwekkers C-2b · 5 niveaus	Prioriteiten uitsluitend op basis van draaiuren	Volgordebepaling op basis van een dynamische prioriteitenlijst, inclusief externe signalen van het net	–
Rapportage van informatie over de prestaties van het koelsysteem C-3 · A · 5 niveaus	Geen	Centrale of externe rapportage van prestatie-evaluatie inclusief voorspelling en/of benchmarking, met daarbij voorspellend beheer en storingsdetectie	hoogste niveau
Flexibiliteit en interactie met het net C-4 · A · 5 niveaus	Geen automatische regeling	Geoptimaliseerde regeling van het koelsysteem op basis van lokale voorspellingen en netsignalen (bijvoorbeeld via modelgebaseerde predictieve regeling)	hoogste niveau

Rekenvoorbeeld

Staat alles in dit domein op niveau 0, dan draagt het domein niets bij. Op het hoogste niveau voor alle diensten stijgt de indicatieve totaalscore van dit gebouwtype met ongeveer 16 procentpunt (van 30 naar 46 procent, met alle andere domeinen op niveau 1).

Waarom telt koeling zo zwaar bij een ziekenhuis?

Een ziekenhuis heeft continu koelvraag door apparatuur, operatiekamers en luchtbehandeling. Het domein koeling weegt daarom voor dit gebouwtype met het maximale gewicht van 3 op 3 mee in de Smart Readiness Indicator, de score die aangeeft hoe goed een gebouw omgaat met slimme technologie.

Omdat het ziekenhuis vrijwel altijd boven de 290 kW aan verwarmings- en koelvermogen uitkomt, valt het onder de regels van artikel 13 van de EPBD, de Europese richtlijn energieprestatie gebouwen. Gebouwautomatisering is voor deze categorie al verplicht.

Welke smart-ready diensten spelen een rol?

Het domein koeling bestaat uit meerdere smart-ready diensten, elk met eigen functionaliteitsniveaus van 0 tot 4. Voor een ziekenhuis zijn onder meer de volgende diensten relevant:

Regeling van de koelafgifte per ruimte, met of zonder aanwezigheidsdetectie
Interlock tussen verwarmen en koelen, om te voorkomen dat beide systemen tegen elkaar in werken
Regeling van thermische energieopslag, inclusief opslag die reageert op netsignalen
Volgordebepaling bij meerdere koudeopwekkers, bijvoorbeeld op basis van rendement of belastingvoorspelling
Flexibiliteit en interactie met het net, van tijdgestuurd bedrijf tot voorspellende regeling

Elke dienst wordt beoordeeld op drie kernfunctionaliteiten die even zwaar meetellen: energie-efficiëntie, comfort en gemak, en het informeren van bewoners of beheerders.

Wat betekent een hoog functionaliteitsniveau in de praktijk?

Een ziekenhuis met een uitgebreid gebouwbeheersysteem kan al snel hogere niveaus behalen, zoals individuele ruimteregeling met communicatie of belastingvoorspelling bij koudeopslag. Noodstroom en opslagcapaciteit, die in ziekenhuizen vaak al aanwezig zijn, maken ook energieflexibiliteit haalbaar.

Het hoogste niveau bij het net-interactieve criterium vraagt om regeling op basis van lokale voorspellingen en netsignalen, via modelgebaseerde predictieve regeling. Dat niveau is voor grote, installatie-intensieve gebouwen als ziekenhuizen technisch vaak binnen bereik.

Wat betekent dit voor u

Eigenaar: Laat het koelsysteem beoordelen op de aanwezige regeltechniek, want bij een gewicht van 3 op 3 heeft dit domein grote invloed op de totale score. Investeringen in interlock-regeling of belastingvoorspelling voor koudeopslag leveren daardoor relatief veel score op per geïnvesteerde euro.
Huurder: Als medewerker of patiënt merkt u weinig van de achterliggende regeltechniek, maar wel van het resultaat: stabielere temperaturen in operatiekamers en verpleegafdelingen. Een goed afgestemd koelsysteem voorkomt bovendien dat verwarming en koeling elkaar tegenwerken, wat het binnenklimaat merkbaar verbetert.
Adviseur: Controleer bij de beoordeling of de individuele ruimteregeling daadwerkelijk communiceert met het gebouwbeheersysteem, en niet alleen lokaal werkt. Besteed extra aandacht aan de interlock-functie en de volgordebepaling bij meerdere koudeopwekkers, omdat deze vaak onderbenut blijven ondanks aanwezige hardware.

Volgende stap

Wilt u weten waar uw gebouw staat?

Bereken een indicatie Vraag een beoordeling aan