Appartementencomplex · Koeling
Koeling in appartementencomplex: wat de SRI meet
Koeling is de spiegel van verwarming: per ruimte regelen, voorkomen dat verwarming en koeling tegen elkaar in werken, koude opslaan als stroom goedkoop is, en de koelmachine laten meebewegen met de werkelijke vraag.
In het kort
- 1Deze pagina laat zien hoe de Smart Readiness Indicator koeling beoordeelt in appartementencomplexen.
- 2In veel woongebouwen speelt koeling nauwelijks een rol, maar waar collectieve koeling aanwezig is telt dit domein mee met een gewicht van 1 op een schaal van 0 tot 3.
- 3De score hangt af van diensten zoals ruimteregeling, pompsturing en de vraag of het systeem kan meebewegen met signalen van het elektriciteitsnet.
Weging van dit domein voor dit gebouwtype
Welke diensten meetellen
| Dienst | Laagste niveau | Hoogste niveau | Advies |
|---|---|---|---|
| Regeling van de koelafgifte C-1a · A · 5 niveaus | Geen automatische regeling | Individuele ruimteregeling met communicatie en aanwezigheidsdetectie | minimaal niveau 1 |
| Afgifteregeling voor TABS (koelmodus) C-1b · 4 niveaus | Geen automatische regeling | Geavanceerde centrale automatische regeling met intermitterend bedrijf en/of terugkoppeling op basis van de ruimtetemperatuur | – |
| Regeling van de temperatuur van koudwater in het distributienet (aanvoer of retour) C-1c · 3 niveaus | Constante temperatuurregeling | Vraaggestuurde regeling | – |
| Regeling van distributiepompen in netwerken C-1d · 5 niveaus | Geen automatische regeling | Toerengeregelde pompsturing (extern vraagsignaal) | – |
| Interlock: gelijktijdig verwarmen en koelen in dezelfde ruimte voorkomen C-1f · 3 niveaus | Geen interlock | Volledige interlock (het regelsysteem zorgt ervoor dat gelijktijdig verwarmen en koelen niet kan plaatsvinden) | – |
| Regeling van de werking van thermische energieopslag (TES) C-1g · 4 niveaus | Continu opslagbedrijf | Koudeopslag geschikt voor flexibele sturing via netsignalen (bijvoorbeeld vraagsturing/DSM) | – |
| Regeling van de koudeopwekker C-2a · A · 4 niveaus | Aan/uit-regeling van de koudeproductie | Variabele regeling van het productievermogen afhankelijk van de belasting EN externe signalen van het net | minimaal niveau 1 |
| Volgordebepaling bij verschillende koudeopwekkers C-2b · 5 niveaus | Prioriteiten uitsluitend op basis van draaiuren | Volgordebepaling op basis van een dynamische prioriteitenlijst, inclusief externe signalen van het net | – |
| Rapportage van informatie over de prestaties van het koelsysteem C-3 · A · 5 niveaus | Geen | Centrale of externe rapportage van prestatie-evaluatie inclusief voorspelling en/of benchmarking, met daarbij voorspellend beheer en storingsdetectie | minimaal niveau 1 |
| Flexibiliteit en interactie met het net C-4 · A · 5 niveaus | Geen automatische regeling | Geoptimaliseerde regeling van het koelsysteem op basis van lokale voorspellingen en netsignalen (bijvoorbeeld via modelgebaseerde predictieve regeling) | minimaal niveau 1 |
Rekenvoorbeeld
Staat alles in dit domein op niveau 0, dan draagt het domein niets bij. Op het hoogste niveau voor alle diensten stijgt de indicatieve totaalscore van dit gebouwtype met ongeveer 7 procentpunt (van 32 naar 39 procent, met alle andere domeinen op niveau 1).
Waarom telt koeling mee in een appartementencomplex?
Koeling is in de Smart Readiness Indicator (SRI) een van de negen domeinen die samen de score bepalen. De SRI is een vrijwillig instrument uit de Europese richtlijn energieprestatie gebouwen (EPBD) dat meet hoe goed een gebouw is voorbereid op slimme, energiezuinige techniek.
In woongebouwen is koeling meestal minder aanwezig dan verwarming. Toch krijgt het domein een relatieve wegingsfactor van 1 op een schaal van 0 tot 3. Dat betekent dat koeling licht meetelt in de totaalscore, niet dat het gebouw automatisch laag scoort als koeling ontbreekt.
Bij een appartementencomplex gaat het vaak om collectieve koeling in gemeenschappelijke ruimten, zoals een hal of een technische ruimte. Individuele koeling per appartement komt minder vaak voor en wordt dan per unit beoordeeld.
Welke smart-ready diensten spelen een rol?
Binnen het domein koeling worden verschillende smart-ready diensten beoordeeld, elk met een eigen functionaliteitsniveau van 0 tot 4. Regeling van de koelafgitte per ruimte (C-1a) kijkt of de temperatuur automatisch en individueel wordt geregeld, met eventueel communicatie naar het gebouwbeheersysteem (GBS).
Andere diensten kijken naar de pompen in het distributienet (C-1d), naar het voorkomen van gelijktijdig verwarmen en koelen in dezelfde ruimte (C-1f, interlock) en naar de manier waarop de koudeopwekker zijn vermogen aanpast aan de vraag (C-2a).
Ook rapportage van prestaties (C-3) en de mogelijkheid om het systeem te laten reageren op signalen van het elektriciteitsnet (C-4) tellen mee. Dit laatste heet flexibiliteit en interactie met het net, en wordt steeds belangrijker naarmate meer laadpunten en zonnepanelen in het gebouw komen.
Wat betekent dit voor de VvE?
Een Vereniging van Eigenaren (VvE) beslist gezamenlijk over investeringen in gebouwtechniek. Een hogere score op het domein koeling vraagt vaak om centrale regeling in plaats van losse, handmatig bediende units.
Omdat koeling relatief licht meetelt, is het voor de meeste appartementencomplexen niet het domein waarop de grootste winst te behalen valt. Verwarming, verlichting in gemeenschappelijke ruimten en laadpunten wegen vaak zwaarder in de praktijk.
Wat betekent dit voor u
- Eigenaar
- Als eigenaar of VvE-bestuurder is het nuttig te weten of collectieve koeling aanwezig is en op welk niveau deze wordt geregeld, voordat een SRI-beoordeling wordt aangevraagd. Dit voorkomt verrassingen in de score en helpt bij het onderbouwen van toekomstige investeringen richting de vergadering.
- Huurder
- Een bewoner merkt het domein koeling vooral in gemeenschappelijke ruimten, bijvoorbeeld een koelere hal in de zomer, en zelden in het eigen appartement. Een hogere klasse betekent niet automatisch een koeler huis, maar wel een beter geregeld gebouw.
- Adviseur
- Een adviseur moet bij appartementencomplexen eerst vaststellen of er sprake is van collectieve koeling, individuele units of geen koeling, omdat dit direct bepaalt welke smart-ready diensten van toepassing zijn. Let daarbij op de interlock tussen verwarming en koeling (C-1f) en op de mogelijkheid tot netsturing (C-4), aangezien deze punten vaak over het hoofd worden gezien.
Volgende stap
Wilt u weten waar uw gebouw staat?