Industrie en productie · Koeling
Koeling in industrie en productie: wat de SRI meet
Koeling is de spiegel van verwarming: per ruimte regelen, voorkomen dat verwarming en koeling tegen elkaar in werken, koude opslaan als stroom goedkoop is, en de koelmachine laten meebewegen met de werkelijke vraag.
In het kort
- 1Deze pagina laat zien hoe de Smart Readiness Indicator koeling beoordeelt in industrie- en productiegebouwen.
- 2Het domein Koeling telt hier zwaar mee: 2 van de 3 wegingspunten voor dit gebouwtype.
- 3Bij industrie kijkt de beoordeling alleen naar het gebouw en zijn installaties, niet naar het productieproces zelf.
Weging van dit domein voor dit gebouwtype
Welke diensten meetellen
| Dienst | Laagste niveau | Hoogste niveau | Advies |
|---|---|---|---|
| Regeling van de koelafgifte C-1a · A · 5 niveaus | Geen automatische regeling | Individuele ruimteregeling met communicatie en aanwezigheidsdetectie | niveau 2 of hoger |
| Afgifteregeling voor TABS (koelmodus) C-1b · 4 niveaus | Geen automatische regeling | Geavanceerde centrale automatische regeling met intermitterend bedrijf en/of terugkoppeling op basis van de ruimtetemperatuur | – |
| Regeling van de temperatuur van koudwater in het distributienet (aanvoer of retour) C-1c · 3 niveaus | Constante temperatuurregeling | Vraaggestuurde regeling | – |
| Regeling van distributiepompen in netwerken C-1d · 5 niveaus | Geen automatische regeling | Toerengeregelde pompsturing (extern vraagsignaal) | – |
| Interlock: gelijktijdig verwarmen en koelen in dezelfde ruimte voorkomen C-1f · 3 niveaus | Geen interlock | Volledige interlock (het regelsysteem zorgt ervoor dat gelijktijdig verwarmen en koelen niet kan plaatsvinden) | – |
| Regeling van de werking van thermische energieopslag (TES) C-1g · 4 niveaus | Continu opslagbedrijf | Koudeopslag geschikt voor flexibele sturing via netsignalen (bijvoorbeeld vraagsturing/DSM) | – |
| Regeling van de koudeopwekker C-2a · A · 4 niveaus | Aan/uit-regeling van de koudeproductie | Variabele regeling van het productievermogen afhankelijk van de belasting EN externe signalen van het net | niveau 2 of hoger |
| Volgordebepaling bij verschillende koudeopwekkers C-2b · 5 niveaus | Prioriteiten uitsluitend op basis van draaiuren | Volgordebepaling op basis van een dynamische prioriteitenlijst, inclusief externe signalen van het net | – |
| Rapportage van informatie over de prestaties van het koelsysteem C-3 · A · 5 niveaus | Geen | Centrale of externe rapportage van prestatie-evaluatie inclusief voorspelling en/of benchmarking, met daarbij voorspellend beheer en storingsdetectie | niveau 2 of hoger |
| Flexibiliteit en interactie met het net C-4 · A · 5 niveaus | Geen automatische regeling | Geoptimaliseerde regeling van het koelsysteem op basis van lokale voorspellingen en netsignalen (bijvoorbeeld via modelgebaseerde predictieve regeling) | niveau 2 of hoger |
Rekenvoorbeeld
Staat alles in dit domein op niveau 0, dan draagt het domein niets bij. Op het hoogste niveau voor alle diensten stijgt de indicatieve totaalscore van dit gebouwtype met ongeveer 17 procentpunt (van 30 naar 47 procent, met alle andere domeinen op niveau 1).
Waarom telt koeling zo zwaar bij industrie en productie?
De Smart Readiness Indicator (SRI) meet hoe goed een gebouw is voorbereid op slimme, energiezuinige technologie. Bij industrie en productiegebouwen weegt het domein Koeling voor 2 van de 3 punten mee. Dat komt doordat koelvraag in dit gebouwtype vaak groot en continu is, los van het productieproces.
Belangrijk is dat de SRI hier alleen het gebouw en zijn installaties beoordeelt. Het productieproces zelf valt buiten de meting. Restwarmte, monitoring en flexibiliteit vormen de aanknopingspunten tussen proces en gebouw.
Welke smart-ready diensten vallen onder koeling?
Het domein Koeling bestaat uit meerdere smart-ready diensten. Elke dienst kent functionaliteitsniveaus van 0 tot 4, waarbij een hoger niveau meer automatisering en communicatie betekent.
- Regeling van de koelafgifte: van geen automatische regeling tot individuele ruimteregeling met aanwezigheidsdetectie.
- Regeling van de koudeopwekker: van eenvoudige aan/uit-regeling tot variabele regeling die ook op externe netsignalen reageert.
- Interlock: voorkomt dat verwarming en koeling in dezelfde ruimte tegen elkaar in werken.
- Thermische energieopslag: koude opslaan als stroom goedkoop is, tot en met opslag die geschikt is voor vraagsturing.
- Flexibiliteit en interactie met het net: het koelsysteem laten meebewegen met netsignalen en voorspellingen.
Ook rapportage van prestaties, volgordebepaling bij meerdere koudeopwekkers en regeling van distributiepompen horen bij dit domein.
Wat betekent dit voor een gebouweigenaar in de praktijk?
Industriële gebouwen hebben vaak al energiemanagement voor het productieproces. Dat systeem meet echter niet automatisch de gebouwgebonden koeling die de SRI beoordeelt.
Grote aansluitingen maken flexibiliteit financieel aantrekkelijk. Koudeopslag en vraagsturing via netsignalen kunnen dan directe besparingen opleveren, naast een betere SRI-score.
Wanneer wordt dit relevant voor verplichte naleving?
De SRI is nu nog vrijwillig. Voor utiliteitsgebouwen met een installatievermogen boven 290 kilowatt, wat bij industrie en productie vaak het geval is, wordt de SRI naar verwachting verplicht via een gedelegeerde handeling die de Europese Commissie uiterlijk 30 juni 2027 moet aannemen.
Wat betekent dit voor u
- Eigenaar
- Breng de koelinstallatie in kaart aan de hand van de genoemde smart-ready diensten en bepaal het huidige functionaliteitsniveau per dienst. Omdat koeling hier zwaar meeweegt, levert verbetering op dit domein doorgaans de grootste winst op voor de totale SRI-score.
- Huurder
- Een huurder in een industrieel pand merkt een betere koelregeling vooral aan een stabielere binnentemperatuur en minder onnodig energieverbruik. Bij hogere niveaus, zoals koudeopslag of netgestuurde koeling, kan dit ook lagere gedeelde energiekosten betekenen.
- Adviseur
- Let bij de beoordeling op de scheiding tussen proces en gebouw: alleen de gebouwgebonden koelinstallatie telt mee, niet de proceskoeling. Controleer of aanwezige energiemanagementsystemen daadwerkelijk de gebouwinstallaties aansturen, want dat bepaalt het functionaliteitsniveau per dienst.
Volgende stap
Wilt u weten waar uw gebouw staat?