Wordt de SRI verplicht?

Op dit moment bestaat er geen verplichting om een SRI-beoordeling te laten uitvoeren. Niet in Nederland en niet in een ander land van de Unie. Het Europese schema is uitdrukkelijk optioneel: lidstaten mogen het invoeren, maar hoeven dat niet.

Dat verandert naar verwachting in 2027. Artikel 15 van de herziene richtlijn draagt de Commissie op om uiterlijk 30 juni 2027 een gedelegeerde handeling aan te nemen. Die handeling stelt de indicator verplicht voor utiliteitsgebouwen met een nominaal vermogen voor verwarming, koeling en ventilatie boven 290 kW.

Er zit één slag om de arm. Een gedelegeerde handeling moet nog worden opgesteld, ter inzage worden gelegd en de bezwaartermijn van Parlement en Raad doorstaan. De eerste tussenstap, een rapport over de testfases dat uiterlijk 30 juni 2026 moest verschijnen, was op 9 september 2026 niet gevonden.

Die aarzeling heeft een reden. Uit de nationale testfases kwamen praktische vragen naar voren: de tijd die een beoordeling kost, de verschillen tussen beoordelaars en de aansluiting op het energielabel. Europa wil die punten oplossen voordat een verplichting ingaat.

De genoemde groep is duidelijk afgebakend: utiliteitsgebouwen met installaties boven 290 kW. Woningen vallen er niet onder. U telt het nominale vermogen per systeemsoort bij elkaar op, dus alle verwarming samen en alle koeling samen. Zie het begrip 290 kW en de uitleg bij artikel 13.

In de praktijk gaat het om grotere kantoren, ziekenhuizen, winkelcentra, hogescholen, zwembaden en distributiecentra. Dezelfde gebouwen hebben sinds eind 2024 al een verplicht gebouwautomatiseringssysteem. Dat is geen toeval: de wetgever gebruikt bewust dezelfde drempel. Zie de gebouwtypen voor wat dat per sector betekent.

Lidstaten mogen verder gaan dan de handeling voorschrijft. De stand van zaken verschilt sterk. Nederland heeft geen testfase uitgevoerd en kent geen erkenningsregime; zie Nederland. Finland kondigde nationale invoering aan voor de zomer van 2027; zie Finland. Italië heeft een nationale rekentool beschikbaar; zie Italië. Het volledige overzicht staat bij regels per land.

Wat wel vaststaat, is de richting. De Unie stuurt aan op gebouwen die hun installaties zelf regelen en met het energienet meebewegen. Elke maatregel die daaraan bijdraagt, is nuttig, ongeacht de precieze vorm van de verplichting. Dit platform houdt de ontwikkelingen bij in het nieuwsoverzicht.

• De methode Of een verplichte beoordeling volgens methode A of methode B moet, is niet bepaald. Voor grote gebouwen ligt methode B voor de hand.
• De frequentie Er is geen Europese geldigheidsduur voor een certificaat. Of een herbeoordeling om de vijf of tien jaar komt, is open.
• Een minimumscore De richtlijn spreekt over beoordelen, niet over presteren. Een verplichte klasse is nu niet aan de orde.
• De beoordelaars Kwalificatie-eisen blijven nationaal. Nederland zal dus nog een regime moeten inrichten. Zie de beoordelaars.
• De ingangsdatum De handeling moet uiterlijk 30 juni 2027 worden aangenomen. Wanneer de plicht daarna feitelijk ingaat, is een aparte vraag.